بخشودگی جرائم مالیاتی یعنی سازمان امور مالیاتی، به درخواست خود شما، تمام یا بخشی از جریمه را ببخشد.
تقسیط بدهی هم یعنی بدهی را به‌جای یک‌جا، در چند قسط بپردازید.
هر دو در قانون مالیات‌های مستقیم آمده‌اند و در ارزش افزوده هم جاری‌اند.
دست دست کردن اینجا گران تمام می‌شود.
برای بدهی‌های ۱۴۰۰ و بعد، شمارش از ابلاغ برگ تشخیص شروع می‌شود.
از آن روز، هر ماه تأخیر در پرداخت یا ترتیب پرداخت، سقف بخشودگی را دو واحد درصد پایین می‌آورد.
قسطی هم که سر موعد پرداخت نشود، می‌تواند کل بدهی و جرائم را به عملیات اجرایی بکشاند.
در این مقاله قدم‌به‌قدم می‌گوییم سقف بخشودگی چقدر است و چه چیزی آن را کم می‌کند.
بعد می‌گوییم درخواست را کجای درگاه بدهید، تقسیط چه سقفی دارد و بعد از برگ اجرایی چه می‌شود.
خلاصه مقاله در یک نگاه
اگر فرصت کافی برای مطالعه کل مقاله را ندارید، جدول زیر چکیده‌ی قوانین و سقف‌های بخشودگی جرائم و تقسیط بدهی را نشان می‌دهد:
| موضوع | نکته‌ی کلیدی | مستند |
|---|---|---|
| مبنای بخشودگی | تمام یا قسمتی از جرائم، به درخواست مؤدی و به تشخیص و موافقت سازمان | ماده‌ی ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم |
| سقف برای ۱۴۰۳ و بعد | حداکثر ۱۰۰ درصد؛ حداکثر است، نه حق مؤدی | دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۰۴ |
| کاهش سقف با تأخیر | بدهی‌های ۱۴۰۰ و بعد: هر ماه از ابلاغ برگ تشخیص ۲ واحد درصد، تا ۳۰ درصد در پرداخت و ۲۰ درصد در ترتیب پرداخت | بند ۲ همان دستورالعمل |
| پس از برگ اجرایی | پرداخت یا ترتیب پرداخت بیش از یک ماه پس از ابلاغ: سقف ۱۰ واحد درصد کمتر | بند ۱-۲ همان دستورالعمل |
| کجا درخواست بدهید | درگاه ملی، منوی «درخواست‌ها»، «درخواست بخشودگی جرائم» | صفحه‌ی خود درگاه |
| تقسیط بدهی قطعی | قانون: سازمان می‌تواند تا ۳ سال از ابلاغ مالیات قطعی تقسیط کند؛ دستورالعمل: عملکرد ۳ سال، ارزش افزوده ۱ سال | ماده‌ی ۱۶۷؛ دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ |
| تقسیط ارزش افزوده‌ی ابرازی | حداکثر ۶ ماه، فقط پیش از رسیدگی و قطعیت | دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ |
| قسط پرداخت‌نشده | کل بدهی و جرائم از راه اقدامات اجرایی وصول می‌شود، جز موارد خاص | بند ۱۵ همان دستورالعمل |
| بزرگ‌ترین اشتباه رایج | ماه‌ها صبر کردن برای بخشودگی بیشتر، در حالی که سقف هر ماه پایین‌تر می‌آید | |
آخرین تطبیق با قانون و دستورالعمل‌ها: ۱۶ آبان ۱۴۰۵
۱. بخشودگی جرائم مالیاتی و تقسیط بدهی چیست؟
پایه‌ی بخشودگی ماده‌ی ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم است.
این ماده تمام یا قسمتی از «جرایم مقرر در این قانون» را بخشودنی می‌داند.
شرطش درخواست خود مؤدی است.
دلیل درخواست می‌تواند خارج از اختیار بودنِ انجام‌ندادن تکلیف باشد.
سوابق مالیاتی و خوش‌حسابی مؤدی هم دلیل پذیرفته‌شده‌ی ماده است.
تصمیم آخر با تشخیص و موافقت سازمان امور مالیاتی است.
پایه‌ی تقسیط ماده‌ی ۱۶۷ همان قانون است.
طبق آن، سازمان «می‌تواند» بدهی مؤدی‌ای را که نمی‌تواند یک‌جا بپردازد، اعم از اصل و جریمه، تا سه سال تقسیط کند.
مبدأ این سه سال ابلاغ مالیات قطعی است.
پس تقسیط اختیار سازمان است، نه حق مؤدی.
بند الف ماده‌ی ۲۵ قانون ارزش افزوده، مواد ۱۶۷ و ۱۹۱ را در ارزش افزوده هم جاری کرده است.
این اصطلاح‌ها را در ادامه زیاد می‌بینید:
- برگ تشخیص و برگ قطعی: برگه‌هایی که در «کارتابل ابلاغ الکترونیک» درگاه ملی می‌آیند.
برای بدهی‌های ۱۴۰۰ و بعد، کاهش سقف بخشودگی از ابلاغ برگ تشخیص شمرده می‌شود.
تقسیط ماده‌ی ۱۶۷ از ابلاغ مالیات قطعی شمرده می‌شود. - برگ اجرایی: برگه‌ای که طبق ماده‌ی ۲۱۰، یک ماه برای پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی وقت می‌دهد (بخش ۶).
- ترتیب پرداخت: عبارتی که قانون و دستورالعمل‌ها کنار «پرداخت» به کار می‌برند.
در موارد ترتیب پرداخت، دستورالعمل ۵۰۴ اصل بدهی و جرائم غیرقابل بخشش را با هم تقسیط می‌کند.
خلاصه این بخش: بخشودگی از ماده‌ی ۱۹۱ و تقسیط از ماده‌ی ۱۶۷ می‌آید.
هر دو در مالیات عملکرد و ارزش افزوده جاری‌اند.
۲. چه کسی درباره‌ی بخشودگی جرائم تصمیم می‌گیرد؟
ماده‌ی ۱۹۱ تصمیم را به «تشخیص و موافقت» سازمان امور مالیاتی سپرده است.
سازمان سقف این اختیار را برای مدیران کل امور مالیاتی در دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۰۴ (۲۱ مهر ۱۴۰۴) گذاشته است.
این دستورالعمل جای قسمت الف دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ را گرفته است.
قسمت ب دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰، که درباره‌ی تقسیط است، مبنای بخش ۵ همین مقاله است.
نکته حقوقی: طبق تذکر ۱ دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۰۴، درصد بخشودگی حداکثر است، نه حق مؤدی.
مدیر کل می‌تواند تمام یا بخشی از این اختیار را به معاونان و رؤسای ادارات بسپارد (تذکر ۲).
همین دستورالعمل یک راه سیستمی هم پیش‌بینی کرده است.
بخشودگی جرائم هر سال یا دوره «بصورت سیستمی اعمال خواهد شد» و ضوابط خاص خود را دارد.
سقف آن برای اشخاص حقیقی یک میلیارد ریال و برای اشخاص حقوقی سه میلیارد ریال است.
اینکه این بخشودگی سیستمی امروز اجرا می‌شود یا نه، در متن دستورالعمل نیامده است.
بنابراین عبارت «جریمه همیشه صددرصد بخشیده می‌شود» مبنای مناسبی نیست.
سقف ۱۰۰ درصد دستورالعمل ۵۰۴ برای عملکرد یا دوره‌ی ۱۴۰۳ و بعد است و آن هم حداکثر است.
بخشودگی صددرصدی که گاهی برای یک فصل اعلام می‌شود، شرط و مهلت خودش را دارد.
سازمان گاهی خود سقف‌ها را هم برای مدتی بالا برده است.
بخشنامه‌ی ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۱ تا ۳۰ تیر ۱۴۰۵ سی درصد و تا ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ بیست درصد بیشتر داد.
شرطش پرداخت نقدی یا نبودن بدهی (اصل مالیات و جرائم غیرقابل بخشش) بود.
پیش از اقدام، از اداره‌ی مالیاتی بپرسید که بخشنامه‌ی تازه‌ای برای پرونده‌ی شما بخشودگی بیشتری داده است یا نه.
برای مهلت‌های هر فصل ارزش افزوده و بخشودگی‌هایشان، مقاله‌ی خلاصه عملکرد ارزش افزوده را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: سقف را دستورالعمل ۵۰۴ گذاشته و تصمیم با اداره‌ی مالیاتی است.
درصد سقف، حق شما نیست.
۳. سقف بخشودگی جرائم در دستورالعمل ۵۰۴
دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۰۴ سقف را این‌طور گذاشته است:
- برای عملکرد یا دوره‌ی ۱۴۰۳ و بعد از آن، حداکثر ۱۰۰ درصد (بند ۱).
- پرداخت یا ترتیب پرداختِ دیرتر از یک ماه پس از ابلاغ برگ اجرایی، سقف را ده واحد درصد کم می‌کند (بند ۱-۲).
- جریمه‌ی بند ب ماده‌ی ۳۶ ارزش افزوده، از بهار ۱۴۰۳ به بعد: سقف ده واحد درصد دیگر هم کم می‌شود (بند ۱-۳).
- بدهی‌های ۱۴۰۰ و بعد: خودِ سقف با تأخیر پایین می‌آید (بند ۲).
هر ماه تأخیر در پرداخت یا ترتیب پرداخت از ابلاغ برگ تشخیص، دو واحد درصد کم می‌کند. - این کاهش ادامه دارد تا سقف در پرداخت به ۳۰ درصد و در ترتیب پرداخت به ۲۰ درصد برسد.
- برای بدهی‌های ۱۳۹۹ و قبل، همین کاهش دو واحدی از ابلاغ برگ قطعی شمرده می‌شود (بند ۳).
کف آن هم ۳۰ درصد در پرداخت و ۲۰ درصد در ترتیب پرداخت است. - پرداخت یا ترتیب پرداخت پس از مراحل دادرسی، برای هر مرحله پنج واحد درصد از سقف کم می‌کند (بند ۱-۱).
این کاهش وقتی نیست که بدهی در دادرسی ۳۰ درصد یا بیشتر از برگ تشخیص کم شده باشد.
سقف بند ۱ برای سال‌های قبل کمتر است.
عملکرد یا دوره‌ی ۱۴۰۲: ۹۵ درصد؛ ۱۴۰۱: ۸۵ درصد؛ ۱۴۰۰: ۷۵ درصد؛ ۱۳۹۹ و قبل: ۶۵ درصد.
در ترتیب پرداخت، بخشودگی به پرداخت اقساط در سررسید بستگی دارد (بند ۹).
جریمه‌ی عملکرد ۱۴۰۳: ۵۰ میلیون تومان؛ پرداخت ۵ ماه پس از ابلاغ برگ تشخیص
سقف: ۱۰۰ درصد، کم‌شده به اندازه‌ی ۵ ماه ضرب در ۲ واحد، یعنی ۹۰ درصد
حداکثر بخشودگی: ۴۵ میلیون تومان؛ دست‌کم ۵ میلیون تومان می‌ماند
راهنمای ساده: هر ماه که پرداخت یا ترتیب پرداخت را عقب بیندازید، سقف بخشودگی‌تان دو واحد پایین‌تر می‌رود.
اگر پول یک‌جا را ندارید، زودتر ترتیب پرداخت بدهید.
جریمه‌های پرتکرار و راه بخشودگی هرکدام
| جریمه | اندازه | راه بخشودگی |
|---|---|---|
| دیرکرد پرداخت مالیات بر درآمد | ۲٫۵ درصد در ماه (ماده‌ی ۱۹۰) | ماده‌ی ۱۹۱، تا سقف دستورالعمل ۵۰۴ |
| دیرکرد پرداخت ارزش افزوده | ۲ درصد در ماه بر مالیات و عوارض پرداخت‌نشده (ماده‌ی ۳۷ قانون ارزش افزوده) | ماده‌ی ۱۹۱؛ یا هیئت حل اختلاف، اگر با اسناد مثبته بپذیرد پرداخت‌نکردن خارج از اراده‌ی شما بوده (تبصره‌ی ماده‌ی ۳۷) |
| بند ب ماده‌ی ۳۶ ارزش افزوده (کتمان معامله، کم‌اظهاری مالیات فروش و مانند آن) | دو برابر مالیات و عوارض پرداخت‌نشده؛ با تکرار پیش از دو سال، سه برابر | ماده‌ی ۱۹۱؛ از بهار ۱۴۰۳ سقف ده واحد درصد کمتر |
| بند الف ماده‌ی ۲۲ قانون پایانه‌ها: صادرنکردن صورتحساب الکترونیکی | ۱۰ درصد مجموع فروش بی‌صورتحساب یا ۲۰ میلیون ریال، هرکدام بیشتر (رقم پایه‌ی قانون؛ هر سال با تورم تعدیل می‌شود) | اگر انجام‌ندادن تکلیف خارج از اختیار مؤدی باشد، سازمان مکلف است ببخشد (تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۲۲)؛ بخشنامه‌ی ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۷ برای زمستان ۱۴۰۲ تا بهار ۱۴۰۴ آن را ۱۰۰ درصد گفته است. مشمولان مالیات مقطوع ۱۴۰۴ که اظهارنامه ندهند یا اظهارنامه‌ی پیش‌فرض را بپذیرند: ۱۰۰ تا ۹۲ درصد، بسته به فروش ۱۴۰۴ |
| ماده‌ی ۱۶۹ برای ثبت معاملات غیرواقعی | جریمه‌ی ماده‌ی ۱۶۹ | اگر طرف معامله تأیید نکند و غیرواقعی بودن احراز شود، اداره آن را مطالبه می‌کند و نمی‌بخشد (بخشنامه‌ی ۲۰۰/۱۴۰۳/۱۱) |
تقسیط و بخشودگی جریمه‌های قانون پایانه‌ها، طبق ماده‌ی ۲۸ آن، تابع قانون مالیات‌های مستقیم است.
ماده‌ی ۱۹۰ هم دو تخفیف قانونی دارد.
فرض کنید اظهارنامه یا ترازنامه را به‌موقع داده‌اید، مالیات آن را پرداخته یا ترتیب پرداختش را داده‌اید و حسب مورد دفاتر و اسناد را به‌موقع ارائه کرده‌اید.
در موارد ماده‌ی ۲۳۹، برگ تشخیص را بپذیرید یا با اداره توافق کنید، و بپردازید یا ترتیب پرداخت بدهید.
آن وقت از ۸۰ درصد جرائم معاف‌اید.
همین مؤدیان اگر ظرف یک ماه از ابلاغ برگ قطعی بپردازند یا ترتیب پرداخت بدهند، از ۴۰ درصد جرائم معاف‌اند (تبصره‌ی ۱).
گاهی رسیدگی به اعتراض شما به برگ تشخیص بیش از یک سال طول می‌کشد.
آن وقت جریمه‌ی ۲٫۵ درصدی برای مدتِ بیش از یک سال تا ابلاغ برگ قطعی مطالبه نمی‌شود (تبصره‌ی ۲).
اگر صاحب مشاغل هستید و فرم مالیات مقطوع ۱۴۰۴ برایتان آمده، مقاله‌ی فرم تبصره ماده ۱۰۰ را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: طبق دستورالعمل ۵۰۴، برای ۱۴۰۳ و بعد سقف ۱۰۰ درصد است.
تأخیر از برگ تشخیص، دیر جنبیدن پس از برگ اجرایی و جریمه‌ی بند ب ماده‌ی ۳۶ آن را کم می‌کنند.
۴. درخواست بخشودگی جرائم را کجا و چطور بدهید؟
گام اول: بدهی و جرائم را ببینید
در درگاه ملی، سامانه‌ی «فهرست بدهی‌ها» را باز کنید.
هر بدهی را با وضعیت پرداخت، منبع مالیاتی، سال عملکرد، دوره و مانده نشان می‌دهد.
هر ردیف «شناسنامه بدهی» دارد و قبض و پرداخت اینترنتی از همان‌جاست.
«استعلام بدهی» در دسترسی‌های سریع صفحه‌ی نخست درگاه هم هست.
گام دوم: بدهی را بپردازید یا ترتیب پرداختش را بدهید
این گام را عقب نیندازید.
هر ماه تأخیر از ابلاغ برگ تشخیص، دو واحد از سقف بخشودگی کم می‌کند (بخش ۳).
بند ۴ دستورالعمل ۵۰۴ بخشودگی را به پرداخت یا ترتیب پرداخت سه چیز بسته است.
اصل بدهی، جرائم غیرقابل بخشش، و جرائمی که با بخشودگی‌شان موافقت نشده.
اگر یک‌جا نمی‌توانید، سراغ تقسیط بروید (بخش ۵).
گام سوم: درخواست بخشودگی را ثبت کنید
در درگاه ملی، منوی «درخواست‌ها» را باز کنید.
گزینه‌ی «درخواست بخشودگی جرائم» را بزنید تا به «پرتال بخشودگی جرائم» بروید.
این پرتال فهرست پرونده‌هایتان را نشان می‌دهد.
طبق بند ۱۷ دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰، بخشودگی جرائم به درخواست مؤدی همراه با مدارک و مستندات مرتبط بسته است.
ماده‌ی ۱۹۱ به «دلایل ابرازی» مؤدی نگاه می‌کند: خارج از اختیار بودن، یا سوابق و خوش‌حسابی.
گام چهارم: اگر قسطی کرده‌اید، قسط‌ها را سر موعد بدهید
طبق بند ۹ دستورالعمل ۵۰۴، در تقسیط، بخشودگی «مشروط به پرداخت اقساط در سررسیدهای مقرر» است.
یک قسط عقب‌افتاده می‌تواند بخشودگی را از دستتان بگیرد.
اگر نمی‌خواهید این تکالیف را خودتان پیگیری کنید، آن‌ها را به بالنج اطلس بسپارید؛ شروع کار با اطلس رایگان است.
خلاصه این بخش: بدهی را ببینید، زود بپردازید یا ترتیب پرداخت بدهید، و درخواست را از «درخواست‌ها» ثبت کنید.
۵. تقسیط بدهی مالیاتی: سقف‌ها برای عملکرد و ارزش افزوده
تقسیط بدهی قطعی
طبق ماده‌ی ۱۶۷، سازمان می‌تواند بدهی هر دو مالیات را تا سه سال از ابلاغ مالیات قطعی تقسیط کند.
برای مالیات عملکرد، دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ سقف تقسیط بدهی قطعی را سه سال از ابلاغ گذاشته است.
هر ماه گذشته از مهلت اظهارنامه یا سررسید، یک ماه از آن کم می‌کند تا هجده ماه.
مالیات ابرازی عملکرد، فقط پیش از رسیدگی و قطعیت، حداکثر یک سال تقسیط می‌شود.
برای ارزش افزوده، دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ (۳۰ مهر ۱۴۰۲) سقف را یک سال از ابلاغ بدهی قطعی گذاشته است.
هر ماه گذشته از مهلت اظهارنامه یا سررسید پرداخت، یک ماه از آن کم می‌کند تا به نه ماه برسد.
تقسیط مالیات ابرازی ارزش افزوده
- مالیات و عوارض ابرازی ارزش افزوده حداکثر شش ماه تقسیط می‌شود.
- این فقط پیش از رسیدگی و قطعیت بدهی است.
- تقسیط به درخواست مؤدی، همراه با مدارک، است.
هشدار: روشن نیست خلاصه عملکرد ذخیره‌شده، بدهی «پیش از قطعیت» حساب می‌شود یا نه.
پیش از برنامه‌ریزی قسط‌ها، سقف شش‌ماهه یا یک‌ساله را از اداره‌ی مالیاتی بپرسید.
قاعده‌های مشترک تقسیط
- دست‌کم ۱۵ درصدِ اصل بدهی و جرائم غیرقابل بخشش و جرائمِ نابخشوده، هنگام تقسیط نقد گرفته می‌شود (بند ۱۳ دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰).
- اختیار حداکثر زمان تقسیط ماده‌ی ۱۶۷ برای شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور به مدیران کل امور مالیاتی سپرده شده است (بند ۱۶).
- اصل بدهی و جرائم بخشیده‌نشده با هم تقسیط می‌شوند (بند ۱۴).
- هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در دادنامه‌ی ۱۸ دی ۱۴۰۳ عبارت «تا تاریخ پایان دوره تقسیط» این بند را ابطال کرده است.
- اگر ظرف ده روز از موافقت ترتیب پرداخت ندهید، بدهی از راه عملیات اجرایی وصول می‌شود.
- اگر قسطی را در سررسید نپردازید، کل بدهی و جرائم از راه اقدامات اجرایی وصول می‌شود.
- استثنا موارد خاصی است که اداره تشخیص بدهد و قسط ظرف یک ماه از سررسید پرداخت شود.
طبق تجربه، درخواست تقسیط با مراجعه به اداره‌ی مالیاتی و با دادن چک انجام می‌شود.
راهنمای درگاه ما صفحه‌ی بدهی‌ها را دارد، ولی روال ثبت تقسیط را در درگاه ندارد.
دستورالعمل ۵۰۴ معاونت فناوری را موظف کرد ظرف سه ماه سازوکار درخواست الکترونیکی ترتیب پرداخت را فراهم کند.
اینکه این سازوکار امروز کار می‌کند، در متن نیامده است.
رسید چک‌ها و نامه‌ی موافقت تقسیط را بگیرید و نگه دارید.
مشمولان مالیات مقطوع ۱۴۰۴ قاعده‌ی قسط خودشان را دارند.
با تأیید فرم، مالیات را بسته به نوع و محل فعالیت می‌توانید در ۵ تا ۹ قسط بدهید.
جزئیاتش در مقاله‌ی فرم تبصره ماده ۱۰۰ است.
ترتیب پرداخت و گواهی ماده‌ی ۱۸۶
ماده‌ی ۱۸۶ صدور، تجدید یا تمدید کارت بازرگانی و پروانه‌ی کسب یا کار را به گواهی بسته است.
این گواهی «پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی شده» را نشان می‌دهد.
تسهیلات بانکی به اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل هم همین گواهی را می‌خواهد (تبصره‌ی ۱).
پس ترتیب پرداخت هم راه این گواهی است، نه فقط پرداخت کامل.
تبصره‌ی ۳ ماده‌ی ۱۸۶ هم برای شرکت بدهکار محدودیت ثبتی دارد.
طبق بخشنامه‌ی ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۵ (۶ آبان ۱۴۰۵)، پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی این محدودیت را رفع می‌کند.
برای شرکتی که به صدور صورتحساب معاملات غیرواقعی محکومیت قطعی دارد، این محدودیت تا سه سال رفع نمی‌شود.
درخواست گواهی در همان سامانه‌ی بدهی‌هاست: «فهرست درخواست‌های گواهی ۱۸۶» و دکمه‌ی «درخواست صدور گواهی جدید».
برای مدارک و مراحل کارت بازرگانی، مقاله‌ی نحوه اخذ کارت بازرگانی؛ مراحل، مدارک و شرایط لازم را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: سازمان می‌تواند بدهی قطعی را تا سه سال تقسیط کند؛ دستورالعمل برای ارزش افزوده یک سال گذاشته است.
ارزش افزوده‌ی ابرازی پیش از قطعیت تا شش ماه تقسیط می‌شود.
در هر تقسیط، دست‌کم ۱۵ درصد بدهی نقد گرفته می‌شود.
۶. برگ اجرایی: بعد از آن چه می‌شود؟
اگر مالیات قطعی را ظرف ده روز از ابلاغ برگ قطعی نپردازید، اداره برگ اجرایی ابلاغ می‌کند.
طبق ماده‌ی ۲۱۰، برگ اجرایی یک ماه وقت می‌دهد تا بدهی را بپردازید یا ترتیب پرداختش را بدهید.
اگر ندهید، طبق ماده‌ی ۲۱۱ به اندازه‌ی بدهی، «اعم از اصل و جرایم متعلق»، به‌اضافه‌ی ۱۰ درصد توقیف می‌شود.
مالیاتی که خودتان در اظهارنامه پذیرفته‌اید، قطعی تلقی می‌شود (تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۲۱۰).
این مالیات هم از راه عملیات اجرایی قابل وصول است.
پرداخت یا ترتیب پرداختِ دیرتر از این یک ماه، سقف بخشودگی را ده واحد درصد کم می‌کند.
این کاهش از بند ۱-۲ دستورالعمل ۵۰۴ است و جدا از کاهش ماهانه‌ی بند ۲.
ممنوع‌الخروجی هم ممکن است.
ماده‌ی ۲۰۲ می‌گوید سازمان «می‌تواند از خروج بدهکاران مالیاتی» جلوگیری کند.
این برای «سایر اشخاص حقیقی» است که بدهی قطعی‌شان از ۴۰۰ میلیون ریال بیشتر باشد.
برای «اشخاص حقیقی تولیدی»، مرز ده درصد سرمایه‌ی ثبت‌شده یا ۸٬۰۰۰ میلیون ریال است.
«استعلام ممنوع‌الخروجی» در دسترسی‌های سریع صفحه‌ی نخست درگاه هست.
هشدار: پیامی با نام «برگ اجرایی» و نشان سازمان در روبیکا پخش شده که لینک دارد.
لینک چنین پیامی را باز نکنید.
نشانی my.tax.gov.ir را خودتان بزنید و برگه‌ها را در «کارتابل ابلاغ الکترونیک» ببینید.
خلاصه این بخش: برگ اجرایی یک ماه مهلت پرداخت یا ترتیب پرداخت دارد.
بعد از آن توقیف به اندازه‌ی بدهی و ۱۰ درصد است، و سقف بخشودگی ده واحد پایین می‌آید.
۷. جرائمی که بخشیده نمی‌شوند
دستورالعمل ۵۰۴ از «جرائم غیرقابل بخشش» نام می‌برد.
بند ۵ آن می‌گوید در ترتیب پرداخت، این جرائم همراه اصل بدهی تقسیط می‌شوند.
دو نمونه از مقررات تازه:
- تراکنش غیرتجاری در مالیات مقطوع ۱۴۰۴: فرض کنید تراکنشی را غیرتجاری اعلام کرده‌اید و درآمد بودنش ثابت شود.
طبق دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰، مالیاتش با جرائم و بدون اختیار بخشودگی مطالبه می‌شود. - ثبت معاملات غیرواقعی: گاهی طرف معامله گزارشی را تأیید نمی‌کند و غیرواقعی بودنش احراز می‌شود.
آن وقت اداره جریمه‌ی ماده‌ی ۱۶۹ را از فرستنده‌ی گزارش مطالبه می‌کند.
بند ۷ بخشنامه‌ی ۲۰۰/۱۴۰۳/۱۱ می‌گوید اداره، چون شرایط ماده‌ی ۱۹۱ احراز نشده، از بخشودگی آن خودداری کند.
قانون مالیات‌های مستقیم هم جرائمی را صریحاً نابخشودنی کرده است:
- ندادن اظهارنامه در موعد (ماده‌ی ۱۹۲): جریمه‌ی غیرقابل بخشودگی دارد.
نرخش ۳۰ درصد مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل، و ۱۰ درصد برای سایر مؤدیان است.
همین حکم برای درآمدِ کتمان‌شده در اظهارنامه و هزینه‌ی غیرواقعی هم جاری است. - اعلام جرم: گاهی سازمان طبق تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۲۷۴ علیه مؤدی اعلام جرم می‌کند.
آن وقت بخشودگی دستورالعمل ۵۰۴ برای آن سال جاری نیست، مگر در حالت‌هایی که بند ۷ گفته است.
هزینه‌ی رسیدگی ۱ درصدی تبصره‌ی ۶ ماده‌ی ۲۴۷ جریمه شمرده نمی‌شود و دستورالعمل ۵۰۴ شامل آن نیست.
هشدار: پیش از برنامه‌ریزی روی بخشودگی، ببینید برگه‌ی شما جریمه را به کدام ماده بسته است.
خلاصه این بخش: همه‌ی جرائم بخشودنی نیستند.
جرائم غیرقابل بخشش همراه اصل بدهی تقسیط می‌شوند.
۸. اشتباهات رایج در بخشودگی و تقسیط
بر اساس تجربه، این اشتباهات بیشتر از همه دیده می‌شود:
| اشتباه | علت | راهکار |
|---|---|---|
| ماه‌ها منتظر بخشودگی مناسبتی می‌ماند | شنیده‌های سال‌های قبل | زود بپردازید یا ترتیب پرداخت بدهید؛ سقف هر ماه دو واحد پایین می‌آید |
| پس از موافقت تقسیط، چک‌ها را نمی‌دهد | فکر می‌کند موافقت کافی است | ظرف ده روز ترتیب پرداخت بدهید |
| یک قسط را عقب می‌اندازد | فکر می‌کند فقط همان قسط جریمه دارد | قسط عقب‌افتاده می‌تواند کل بدهی را اجرایی کند و شرط بخشودگی را از بین ببرد |
۹. جمع‌بندی
بخشودگی جرائم مالیاتی به درخواست شماست و تصمیمش با سازمان امور مالیاتی.
تقسیط هم راه پرداخت بدهی است وقتی یک‌جا ممکن نیست.
مهم‌ترین نکته‌ها:
- طبق دستورالعمل ۵۰۴، برای ۱۴۰۳ و بعد سقف ۱۰۰ درصد است؛ این سقف حداکثر است، نه حق.
- سازمان می‌تواند بدهی قطعی را تا سه سال تقسیط کند؛ تقسیط حق مؤدی نیست.
- قسط عقب‌افتاده می‌تواند کل بدهی را اجرایی کند.
۱۰. سوالات متداول درباره‌ی بخشودگی جرائم مالیاتی و تقسیط
بله، ترتیب پرداخت در مهلت برگ اجرایی پیش‌بینی شده است.
طبق ماده‌ی ۲۱۰ قانون مالیات‌های مستقیم، برگ اجرایی یک ماه برای پرداخت یا ترتیب پرداخت وقت می‌دهد.
دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۰۴ ترتیب پرداختِ پس از این یک ماه را هم آورده است.
ولی در آن حالت، سقف بخشودگی ده واحد درصد کم می‌شود.
طبق تجربه، با مراجعه به اداره‌ی مالیاتی و با دادن چک.
راهنمای درگاه ما روال ثبت تقسیط را در درگاه ندارد.
دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ تقسیط را به درخواست مؤدی، همراه با مدارک، بسته است.
خیر.
درگاه ملی در منوی «درخواست‌ها» گزینه‌ی «درخواست بخشودگی جرائم» دارد که به «پرتال بخشودگی جرائم» می‌رود.
بند ۱۴ دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰ جرائم را «تا تاریخ پایان دوره تقسیط» حساب می‌کرد.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری این عبارت را با دادنامه‌ی ۱۸ دی ۱۴۰۳، از تاریخ صدور، ابطال کرد.
به گفته‌ی رأی، «مفاد ماده ۱۶۷ … دلالتی بر تعلّق جریمه به اقساط ندارد».
اما اگر قسطی را در سررسید نپردازید، کل بدهی و جرائم از راه اقدامات اجرایی وصول می‌شود (بند ۱۵).
خیر.
ماده‌ی ۱۸۶ گواهی «پرداخت یا ترتیب پرداخت» بدهی قطعی‌شده را می‌خواهد، نه فقط پرداخت کامل.
طبق بند ۱۵ دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰، کل بدهی و جرائم از راه اقدامات اجرایی وصول می‌شود.
استثنا موارد خاصی است که اداره تشخیص بدهد و قسط ظرف یک ماه پرداخت شود.
بخشودگی هم به پرداخت قسط‌ها در سررسید مشروط است.
بله، ممکن است؛ ماده‌ی ۱۹۱ از «جرایم مقرر در این قانون» حرف می‌زند و ماده‌ی ۱۶۹ در همین قانون است.
استثنا ثبت معاملات غیرواقعی است که بخشنامه‌ی ۲۰۰/۱۴۰۳/۱۱ بخشودگی‌اش را نمی‌پذیرد (بخش ۷).
کسی که فرم یا اظهارنامه‌ی پیش‌فرض را تأیید و ارسال کند، بخشودگی ۱۰۰ درصد جرائم مواد ۱۶۹ و ۲۷۲ برایش فراهم می‌شود.
این بخشودگی برای عملکرد ۱۴۰۴ است.
خیر.
طبق ماده‌ی ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم، این جریمه غیرقابل بخشودگی است.
نرخش ۳۰ درصد مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل و ۱۰ درصد برای سایر مؤدیان است.
متن رسمی قانون و دستورالعمل‌ها
دستورالعمل ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۰۴، تفویض اختیار بخشودگی جرائم
دستورالعمل ۲۰۰/۵۱۵۱۰، تقسیط بدهی
مشاوره فوری تو خونه!
با سه کلیک، کارشناس بالنج بهت زنگ میزنه.
