کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی و حقوقی صادر میشود که قصد انجام فعالیتهای تجاری بینالمللی را دارند. نحوه اخذ کارت بازرگانی تنها از طریق ثبت درخواست در «سامانه جامع تجارت ایران» و «سامانه صدور کارت بازرگانی هوشمند» انجام میشود.
دریافت این کارت برای انجام قانونی معاملات خارجی ضروری است و بدون آن امکان ثبت سفارش، ترخیص کالا و فعالیت رسمی در حوزه واردات و صادرات وجود ندارد. این کارت مسیر همکاری با تجار خارجی، حضور در نمایشگاههای داخلی و بینالمللی و دریافت ویزای تجاری را هموار میکند.
در این مقاله نه تنها مراحل و شرایط ثبت درخواست برای اخذ کارت بازرگانی را برای شما توضیح میدهیم؛ بلکه در صورت داشتن این کارت و اتمام مدت اعتبارش با نحوه تمدید آن آشنا میشوید.
خلاصه مقاله در یک نگاه
اگر زمان کافی برای مطالعه مقاله ندارید جدول زیر مراحل، مدارک، هزینهها و شرایط نحوه اخذ کارت بازرگانی را برای اشخاص حقیقی و حقوقی بهصورت خلاصه توضیح داده است.
| محورهای اصلی موضوع | خلاصه اطلاعات مهم | شرایط و جزئیات |
|---|---|---|
| مخاطبان هدف | اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در تجارت | تجار، بازرگانان، مدیران عامل شرکتها و فعالان حوزه صادرات و واردات کالا |
| ماهیت کارت بازرگانی | مجوز رسمی فعالیت تجاری بینالمللی | الزامی برای ثبت سفارش، ترخیص کالا، حضور در نمایشگاههای خارجی و اخذ ویزای تجاری |
| مدت زمان صدور | زمانبندی تقریبی پروسه | بین 20 تا 50 روز کاری |
| سامانههای مربوطه | درگاههای الکترونیکی مربوطه | سامانه جامع تجارت ایران سامانه صدور کارت بازرگانی هوشمند سامانه یادگیری الکترونیکی اتاق ایران |
| شرایط سنی و مدرک تحصیلی | حداقل سن قانونی | داشتن حداقل 23 تمام مدرک تحصیلی حداقل دیپلم یا 3 سال سابقه فعالیت تجاری |
| مراحل صدور کارت | شامل 7 مرحله | ثبت درخواست پیشنویس اتاق تأیید مدیر خدمات بازرگانی آزمون بررسی اسناد مالی امضای اتاق صدور کارت |
| هزینهها و برآورد مالی | پرداختیهای رسمی صدور کارت و تمدید | حق صدور حدود 10/000/000 تومان |
| نحوه اخذ کارت بازرگانی و پیشنیازهای اولیه | ثبتنام، تشکیل پرونده و استعلامهای لازم | ثبت در سامانه جامع تجارت ایران |
| شرایط نهایی و صدور | گذراندن آزمون و تأیید اتاق | شرکت و قبولی در آزمون یادگیری الکترونیکی اتاق پرداخت حق عضویت ثبت امضای اتاق برای صدور کارت |
شرایط صدور کارت بازرگانی برای متقاضیان 1405
طبق ماده 2 قانون صادرات و واردات که در تاریخ 02/04/1372 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، هر شخص حقیقی یا حقوقی برای تجارت خارجی به کارت بازرگانی نیاز دارد. اعتبار این کارت بین 1 تا 5 سال است.
برای صدور کارت بازرگانی داشتن شرایط زیر ضروری است:
- داشتن تابعیت ایرانی برای اشخاص حقیقی
- ارائه کارت پایان خدمت یا معافیت
- داشتن حساب بانکی معتبر
- نداشتن سابقه ورشکستگی

شرایط صدور برای افراد حقیقی و حقوقی را بهصورت جزئیتر در جدول زیر آوردیم:
| شرایط اشخاص حقیقی | شرایط اشخاص حقوقی |
|---|---|
| حداقل سن 24 سال مشخص کردن محل فعالیت داشتن مدرک تحصیلی حداقل دیپلم یا 3 سال سابقه کار تجاری گذراندن دورههای آموزشی اتاق بازرگانی و آشنایی با قوانین گمرکی عدم اشتغال رسمی در دستگاههای دولتی داشتن حساب جاری و دسته چک ارائه تعهد کتبی برای استفاده قانونی از کارت و رعایت سیاستهای تجاری دولت تأیید صلاحیت اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی بدون سوءپیشینه کیفری | ثبت شرکت بهصورت قانونی تشکیل پرونده مالیاتی ارائه کد اقتصادی و اظهارنامه مالیاتی داشتن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم برای مدیرعامل داشتن حساب جاری و دسته چک فعال برای شرکت |
مراحل صدور کارت بازرگانی؛ گامبهگام تا تأیید نهایی
در این بخش نحوه اخذ کارت بازرگانی را برایتان شرح دادیم. دریافت این کارت چند مرحله دارد، انجام دقیق هر مرحله ضروری است.
ثبت درخواست در سامانه ثبت نام کارت بازرگانی
ابتدا وارد سامانه ثبت نام کارت بازرگانی تجارت ایران شوید؛ سپس درخواست صدور کارت بازرگانی را طبق دستورالعمل سامانه ثبت کنید.

درخواست شما توسط کارشناسان سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند بررسی میشود. پساز آن، وضعیت درخواست به «ارسال به اتاق» یا «در حال بررسی اتاق» تغییر میکند؛ سپس باید اطلاعات و مدارک لازم را در سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند تکمیل کنید.
نکات مهم
- اگر کارت فیزیکی میخواهید، پیش از ارسال نهایی درخواست به اتاق باید گزینه «متقاضی چاپ کارت هستم» را فعال کنید سپس تأیید نهایی را بزنید.
- اگر فقط قصد عضویت در اتاق بازرگانی را دارید، وارد سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند شوید، گزینه «ثبتنام» را انتخاب کنید و درخواست کارت عضویت بدهید.

پیشنویس اتاق
درخواست پس از انتخاب گزینه «تأیید نهایی» از کارتابل متقاضی خارج میشود؛ سپس به کارتابل اتاق بازرگانی صادرکننده کارت ارسال میگردد.
اتاق بازرگانی مدارک و پیوستهای پرونده را بررسی میکند. اگر اطلاعات یا مدارک ناقص باشد، درخواست با توضیحات لازم به متقاضی برگردانده میشود.
تأیید مدیر خدمات بازرگانی
درخواست متقاضی پس از بررسی اولیه در بخش پیشنویس اتاق به کارتابل مدیر خدمات بازرگانی ارسال میشود. مدیر خدمات بازرگانی مدارک را بررسی و تأیید نهایی خواهد کرد؛ سپس سامانه، شرایط یا معافیت متقاضی برای شرکت در آزمون کارت بازرگانی را بررسی میکند.
آزمون
متقاضیان جدید کارت بازرگانی باید در آزمون شرکت کنند. این شرط برای صدور کارت، تمدید کارت یا تغییر کارت در صورت تغییر مدیرعامل نیز اعمال میگردد.
پس از تأیید مدیر خدمات بازرگانی در صورت نیاز به شرکت در آزمون به صفحه مربوطه هدایت میشوید. برای انتخاب زمان آزمون، وارد سامانه یادگیری الکترونیکی اتاق ایران شوید؛ سپس در تاریخ تعیینشده در آزمون شرکت کنید.

بررسی اسناد مالی
درخواست متقاضی پس از معافیت یا قبولی در آزمون به بخش مالی اتاق بازرگانی ارسال میشود. در این مرحله، هزینههای قابل پرداخت بررسی و محاسبه میگردند؛ سپس درخواست پرداخت به کارتابل متقاضی میرود.
بعد از پرداخت هزینهها باید درخواست را دوباره به کارتابل اتاق ارسال کنید. واحد مالی، پرداختها را بررسی و تأیید میکند. در فرایند صدور کارت فقط باید حق ورودی و حق عضویت اتاق بازرگانی پرداخت شود.
امضای اتاق
پرونده پس از تأیید درخواست، پرداخت هزینهها و دریافت تأییدیه مالی برای تأیید نهایی به بخش امضای اتاق ارسال میشود. در این مرحله، درخواست قابل بازگشت نخواهد بود. ثبت امضای اتاق یعنی اطلاعات شما تأیید شده است؛ پساز آن، کارت بازرگانی برای چاپ آماده میشود.
صدور کارت
درخواست پس از تأیید نهایی اتاق بازرگانی برای بررسی اعتبار استعلامها دوباره به سامانه جامع تجارت ارسال میشود. این مرحله زمانی انجام میشود که بیش از 2 ماه از ثبت اولیه درخواست گذشته باشد.
اگر استعلامها معتبر باشند، کارت عضویت یا کارت بازرگانی در نوبت چاپ قرار میگیرد. پس از چاپ کارت، اطلاعرسانی لازم برای صدور و ارسال آن انجام میشود.

نکات مهم
- دریافت نسخه فیزیکی کارت بازرگانی اجباری نیست. شما میتوانید این گزینه را در بخش پیشنویس درخواست فعال یا غیرفعال کنید.
- چاپ کارت مانع ثبت درخواستهای بعدی نمیشود. پس از تأیید نهایی اتاق میتوانید برای سایر خدمات مرتبط با کارت بازرگانی درخواست ثبت کنید.
اگر خارج از ایران هستید و درباره نحوه اخذ کارت بازرگانی برای معاملات تجاری همچنان ابهام دارید، میتوانید از مشاوره تلفنی بالنج استفاده کنید تا همکاران ما شما را بیشتر راهنمایی کنند.
مدارک مورد نیاز جهت صدور کارت بازرگانی
برای طی کردن پروسه نحوه اخذ کارت بازرگانی، ارائه مدارک زیر الزامی است:
- حداقل 23 سال سن (23 سال تمام شده باشد.)
- دو قطعه عکس جدید، تمامرخ و رنگی با پسزمینه سفید
- اصل کارت ملی مدیرعامل (در صورت تغییرات شناسنامهای، اسکن تمام صفحات شناسنامه الزامی است.)
- اصل مدرک تحصیلی حداقل دیپلم (مدارک خارجی باید توسط وزارت علوم ارزشیابی شود.)
- اصل گواهی عدم سوءپیشینه مدیرعامل (جزئیات بیشتر دریافت گواهی عدم سوء پیشینه را در این مقاله مطالعه کنید.)
- فرم «دال» تکمیل شده با امضای مدیرعامل و مهر شرکت (تأیید شده در دفتر اسناد رسمی)
- اصل گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیاتهای مستقیم (تأیید بلامانع بودن صدور کارت)
- اصل روزنامه رسمی تأسیس شرکت و تمامی تغییرات آن (موضوع فعالیت باید مرتبط با صادرات و واردات باشد.)
- اصل اظهارنامه ثبتنام در دفاتر بازرگانی (تأیید شده توسط اداره ثبت شرکتها)
- اصل گواهی پلمپ دفاتر از اداره ثبت شرکتها (برای دریافت به دفاتر پست یا اداره ثبت مراجعه کنید.)
- ارائه کپی تقاضانامه و شرکتنامه رسمی برای شرکتهای با مسئولیت محدود (ممهور به مهر اداره ثبت)
- ارائه کپی اظهارنامه ثبت برای شرکتهای سهامی خاص یا عام (ممهور به مهر اداره ثبت)
جدول مدارک کارت بازرگانی به تفکیک حقیقی یا حقوقی بودن به شرح زیر است:
| مدارک ثبت نام کارت بازرگانی حقیقی | مدارک ثبت نام کارت بازرگانی حقوقی |
|---|---|
| تصویر شناسنامه شخص حقیقی تصویر کارت ملی شخص حقیقی (پشت و رو) تصویر پاسپورت شخص حقیقی گواهی عدم سوءپیشینه شخص حقیقی (اقدام از طریق سایت عدل ایران) عکس 3 در 4 تصویر مدرک تحصیلی (حداقل دیپلم) ایمیل شماره ثابت و شماره موبایل به نام شخص حقیقی تصویر امضاء شخص حقیقی (روی برگ سفید امضاء زده شود.) تصویر دسته چک صیادی به نام شخص حقیقی ارائه گواهی پلمپ دفاتر سال جاری کد رهگیری مالیات | تصویر شناسنامه مدیرعامل تصویر کارت ملی مدیرعامل (پشت و رو) تصویر پاسپورت مدیرعامل گواهی عدم سوءپیشینه مدیرعامل ( اقدام از طریق سایت عدل ایران) عکس 3 در 4 تصویر مدرک تحصیلی (حداقل دیپلم) ایمیل شماره ثابت و شماره موبایل به نام مدیرعامل تصویر امضاء مدیرعامل (روی برگ سفید امضاء زده شود.) تصویر مهر شرکت (روی برگ سفید مهر زده شود.) تصویر دسته چک صیادی به نام شرکت ارائه گواهی پلمپ دفاتر سال جاری کد رهگیری مالیات (کد اقتصادی) تصویر اظهارنامه و شرکتنامه شرکت روزنامه رسمی تأسیس یا در صورت داشتن تغییرات آخرین روزنامه رسمی تغییر آدرس و هیئت مدیره |
نکات مهم
- نکته اول: یکی از مدارک زیر برای اثبات محل شرکت باید ارائه شود
- اصل سند ششدانگ به نام شرکت و با آدرس دفتر مرکزی
- اصل اجارهنامه رسمی و معتبر به نام شرکت و با آدرس دفتر مرکزی
- اصل اجارهنامه دارای کد رهگیری از بنگاه املاک به نام شرکت و با آدرس دفتر مرکزی
- واحدهای تولیدی باید مدرک معتبر تولیدی از یکی از وزارتخانههای مرتبط ارائه دهند. (این شرط شامل صنوف تولیدی دارای پروانه کسب نمیشود.)
- نکته دوم: حداقل مدرک دیپلم برای دریافت کارت بازرگانی لازم است. اگر مدرک تحصیلی ندارید با ارائه 3 سال سابقه فعالیت تجاری درخواست دهید.
- نکته سوم: حتماً باید کد اقتصادی جدید داشته باشید. در صورت نداشتن کد، تأییدیه پیشثبتنام در سایت tax.gov.ir را ارائه دهید. تعهد ارائه کد اقتصادی پس از صدور کارت نیز لازم است.
- نکته چهارم: دارندگان پروانه بهرهبرداری صنعتی، کشاورزی، معدنی، خدمات فنی و مهندسی یا فناوری اطلاعات و ارتباطات از ارائه برخی مدارک معاف هستند؛ البته باید حداقل 2 سال از تاریخ صدور پروانه آنها گذشته باشد.
- نکته پنجم: آقایان باید اصل کارت پایان خدمت یا معافیت دائم ارائه دهند. البته افراد 51 ساله و بالاتر، از ارائه این مدرک معاف هستند. در مقاله انواع معافیت سربازی بهطور کامل درباره این موضوع صحبت کردیم.
- نکته ششم: ارائه گواهی حساب جاری و حسن اعتبار بانکی نیز ضروری است. این گواهی باید در فرم «الف» صادر شود و مهر و امضای رئیس شعبه بانک را داشته باشد. حسابهای جاری شتاب شهرستانها نیز در صورت تأیید در فرم «الف» پذیرفته میشوند.
اخذ کارت بازرگانی چند روز طول میکشد؟
پروسه نحوه اخذ کارت بازرگانی در ایران معمولاً 20 تا 50 روز کاری زمان میبرد. زمان تقریبی این روند را در جدول زیر مشخص کردیم:
| مرحله | زمان تقریبی |
|---|---|
| ثبت درخواست | 1 روز کاری |
| بارگذاری مدارک و تأیید اولیه | 2 تا 5 روز کاری |
| بررسی و استعلام | 7 تا 14 روز کاری |
| شرکت در دوره آموزشی | 1 تا 3 روز کاری |
| صدور کارت | 5 تا 7 روز کاری |
هزینه کارت بازرگانی در سال جدید چقدر است؟
هزینه اخذ کارت بازرگانی در سال 1405 به شرح زیر است:
| جزئیات | مبلغ تقریبی | توضیحات |
|---|---|---|
| حق صدور کارت بازرگانی | حدود 10/000/000 تومان به بالا | هزینه اصلی برای صدور کارت از جانب اتاق بازرگانی |
| حق عضویت سالانه در اتاق بازرگانی | حدود 10/000/000 تومان | بسته به نوع فعالیت و سرمایه شرکت متغیر است. |
| ابطال تمبر | 2 در 1000 مالیاتی | هزینه رسمی ابطال تمبر مالیاتی |
| تمدید کارت بازرگانی | از 7/000/000 تومان به بالا | برای تمدید سالانه |
مدارک مورد نیاز جهت تمدید کارت بازرگانی اشخاص حقيقی
برای تمدید ثبت نام کارت بازرگانی حقیقی آمادهسازی و ارائه مدارک زیر الزامی است:

- فرم «دال» تکمیل شده با مهر و امضای متقاضی
- اصل کارت بازرگانی هنگام مراجعه به اتاق
- اصل کارت ملی (در صورت تغییر مشخصات شناسنامهای، اسکن همه صفحات شناسنامه الزامی است.)
- 2 قطعه عکس جدید، تمامرخ، رنگی و با پسزمینه سفید
- اصل گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیاتهای مستقیم (این گواهی باید بلامانع بودن تمدید کارت را تأیید کند.)
- اظهارنامههای مالیات بر ارزشافزوده و برگههای تشخیص یا قطعی مالیات مربوط به سالهای 90، 91 و 92 که تمدید شده اما به اتاق ارائه نشده
- اصل مفاصا حساب تأمین اجتماعی برای برخی از واحدهای تولیدی و صادرکنندگان خاص
- اصل اجارهنامه تمدید شده در صورت اجارهای بودن محل کار
اگر آدرس محل کار تغییر کرده باید اظهارنامه تغییر آدرس از اداره ثبت شرکتها را به همراه یکی از مدارک زیر ارائه دهید:
- اصل سند ششدانگ به نام متقاضی با آدرس محل کار
- اصل اجارهنامه رسمی و معتبر به نام متقاضی
- اصل اجارهنامه دارای کد رهگیری از بنگاه املاک به نام متقاضی
- مدرک معتبر تولیدی از وزارتخانههای مرتبط برای واحدهای تولیدی (این شرط شامل صنوف تولیدی دارای پروانه کسب نمیشود.)
اگر بیش از 2 سال از تاریخ انقضای کارت گذشته باشد، ارائه مدارک زیر الزامی است:
- اصل گواهی عدم سوءپیشینه
- اصل گواهی بانک برای تأیید حساب جاری و حسن اعتبار بانکی (این گواهی باید روی فرم «الف» و با مهر و امضای رئیس شعبه باشد.)
- اصل مدرک تحصیلی حداقل دیپلم (مدارک تحصیلی خارجی باید توسط وزارت علوم بررسی شوند.)
مدارک مورد نیاز جهت تمدید کارت بازرگانی اشخاص حقوقی
برای تمدید ثبت نام کارت بازرگانی حقوقی این مدارک را آماده کنید:
- فرم «دال» تکمیل شده با مهر و امضای متقاضی (در صورت تغییر مدیرعامل، فرم باید در دفترخانه اسناد رسمی گواهی امضا شود.)
- اصل کارت بازرگانی هنگام مراجعه به اتاق
- اصل کارت ملی
- تصویر تمام صفحات شناسنامه در صورت تغییر مشخصات شناسنامهای
- اصل گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیاتهای مستقیم مربوط به آخرین سال عملکرد (این گواهی باید بلامانع بودن تمدید کارت را تأیید کند.)
- اظهارنامههای مالیات بر ارزشافزوده و برگههای تشخیص یا قطعی مالیات سالهای 90، 91 و 92 که تمدید شده اما به اتاق ارائه نشده
- اصل مفاصا حساب تأمین اجتماعی با آدرس دفتر مرکزی یا کارخانه شرکت
- 2 قطعه عکس جدید، تمامرخ، رنگی و با پسزمینه سفید
- اصل اجارهنامه تمدید شده در صورت اجارهای بودن دفتر
- روزنامه رسمی تأسیس شرکت و همه تغییرات ثبت شده تا امروز
- اگر مدت فعالیت هیئتمدیره در شرکتهای سهامی تمام شده باشد، ارائه روزنامه رسمی تمدید یا ابقای هیئتمدیره لازم است.
- اگر نوع شرکت تغییر کرده باشد باید روزنامه رسمی تغییرات و اظهارنامه مربوط به نوع جدید شرکت را ارائه دهید.
- در صورت تغییر مدیرعامل باید مدارک زیر هم ارائه شوند:
- اصل کارت ملی مدیرعامل جدید
- اصل گواهی عدم سوءپیشینه مدیرعامل جدید
- اصل کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای مدیرعامل آقا (افراد 59 ساله و بالاتر از ارائه کارت پایان خدمت معاف هستند.)
- حداقل مدرک تحصیلی معتبر یعنی دیپلم

تذکرات لازم در صدور کارت بازرگانی
- برای هر ملک فقط یک کارت بازرگانی صادر میشود.
- مدیرعامل باید در دورههای آموزشی اتاق بازرگانی شرکت کند. نوع دوره به مدرک تحصیلی او بستگی دارد.
- مدارک در محل اتاق بازرگانی برابر اصل میشوند. حضور مدیرعامل یا نماینده قانونی او در این مرحله ضروری است.
- کارمندان تماموقت دستگاههای دولتی نمیتوانند کارت بازرگانی بگیرند. حداقل مدرک تحصیلی مورد نیاز نیز دیپلم است.
- هنگام ثبتنام، رشته فعالیت خود را با دقت انتخاب کنید. واردات فقط در محدوده رشتههای ثبت شده انجام میشود؛ ضمناً برای صادرات کالا محدودیتی وجود ندارد.
- کارت بازرگانی خود را به دیگران واگذار نکنید؛ زیرا اجاره دادن کارت برای شما بدهی مالیاتی ایجاد کند. کسانی که به دنبال اجاره کردن کارت بازرگانی شما هستند، مالیاتها را پرداخت نمیکنند؛ به همین علت این بدهی به ممنوعالخروجی دارنده کارت منجر شود.
سخن پایانی
کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی و حقوقی صادر میشود که شرایط لازم مانند تابعیت ایرانی، حساب بانکی معتبر، مدرک تحصیلی حداقل دیپلم، محل کار قانونی و سابقه فعالیت مرتبط را داشته باشند. برای دریافت این کارت باید دارای شرایط خاصی باشید و مدارک مورد نیاز را ارائه دهید. در این مقاله به بررسی نحوه اخذ کارت بازرگانی و کلیه این موارد هم برای اشخاص حقیقی و هم برای اشخاص حقوقی پرداختیم.
سؤالات متداول
شما باید برای ثبت درخواست به «سامانه جامع تجارت ایران» و «سامانه صدور کارت بازرگانی هوشمند» مراجعه کنید.
داشتن کارت بازرگانی بهتنهایی باعث ایجاد مالیات نمیشود. مالیات زمانی تعلق میگیرد که دارنده کارت از فعالیت تجاری خود درآمد داشته باشد.
برای کوتاه شدن زمان صدور کارت باید مدارک را کامل و بدون نقص آماده کنید، وضعیت درخواست خود را بهطور مرتب در سامانه یا از طریق اتاق بازرگانی پیگیری کرده و اگر با مشکل یا ابهامی روبهرو شدید با کارشناسان اتاق بازرگانی تماس بگیرید.
کارت بازرگانی برای کسانی است که میخواهند تجارت خارجی کنند. آنها با این کارت مجازند واردات و صادرات داشته باشند. کارت عضویت فقط شما را عضو اتاق بازرگانی میکند؛ با آن میتوانید از امکانات و خدمات اتاق استفاده کنید؛ اما اجازه تجارت بینالمللی ندارید.
این دسته از افراد امکان دریافت مستقیم کارت بازرگانی را ندارند؛ اما در صورت تمایل به فعالیت مجاز به دریافت کارت بازرگانی حقوقی هستند.