قرارداد پیمانکاری یا خدماتی بسته‌اید و حالا نوبت پرداخت است.
اولین سؤال درباره‌ی مالیات تکلیفی قرارداد همین است: از مبلغ قرارداد چیزی کسر کنید یا نه؟
شاید هنوز از هر صورت‌وضعیت «مالیات ماده‌ی ۱۰۴» کم می‌کنید.
یا پیمانکاری هستید که می‌خواهد بداند کارفرما حق دارد چه چیزی را نگه دارد.
اشتباه در این کار دو طرف دارد.
ماده‌ی ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم با اصلاح ۱۳۹۴ حذف شده است؛ کسری به نام این ماده دیگر مبنا ندارد.
از آن طرف، کسری که قانون خواسته و انجام نشده، طبق ماده‌ی ۱۹۹ جریمه و مسئولیت تضامنی دارد.
و وقتی کاری را به‌طور مقاطعه واگذار می‌کنید، طبق ماده‌ی ۳۸ قانون تأمین اجتماعی پرداخت ۵ درصد بهای کل کار پیمانکار موکول به مفاصاحساب است.
در این مقاله قدم‌به‌قدم می‌گوییم کسر به نام ماده‌ی ۱۰۴ چرا دیگر مبنا ندارد و کدام کسرها هنوز هست.
بعد سراغ طرف پیمانکار و فریلنسر، صورت‌وضعیت در سامانه مودیان، ارزش افزوده و مفاصاحساب بیمه می‌رویم.
اگر نمی‌خواهید این تکالیف را خودتان پیگیری کنید، آن‌ها را به بالنج اطلس بسپارید؛ شروع کار با اطلس رایگان است.
خلاصه مقاله در یک نگاه
اگر فرصت کافی برای مطالعه کل مقاله را ندارید، جدول زیر چکیده‌ی آنچه درباره‌ی کسر مالیات از قرارداد باید بدانید را نشان می‌دهد:
| موضوع | نکته‌ی کلیدی | مستند |
|---|---|---|
| ماده‌ی ۱۰۴ | حذف شده؛ قانون حذفش از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ لازم‌الاجراست | بند ۲۵ قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ |
| پرداخت به شخص حقیقی از طرف کسی که پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوق او نیست | متن قانون: ۱۰ درصد مقطوع، تا پایان ماه بعد با فهرست؛ در ۱۴۰۴ بودجه آن را مالیات بر درآمد حقوق کرد؛ برای ۱۴۰۵ کتبی بپرسید (برای فریلنسر روشن نیست؛ بخش ۲) | تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶؛ بند ز تبصره‌ی ۱ قانون بودجه‌ی ۱۴۰۴ |
| حق‌التدریس و قرارداد پژوهشی دانشگاه‌ها | متن قانون: حق‌التدریس ۱۰ درصد مقطوع؛ حق‌التحقیق، حق پژوهش و قرارداد پژوهشی ۵ درصد مقطوع؛ برای ۱۴۰۵ کتبی بپرسید | تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۸۶ |
| پرداخت به شخص خارجیِ مقیم خارج از ایران بابت خدمات ماده‌ی ۱۰۷ | کسر در هر پرداخت و پرداخت تا پایان ماه بعد؛ وگرنه مسئولیت تضامنی | ماده‌ی ۱۰۷ قانون مالیات‌های مستقیم |
| کسر نکردن یا دیر پرداختن مالیاتی که باید کسر می‌شد | ۱۰ درصد مالیات پرداخت‌نشده و ۲٫۵ درصد به ازای هر ماه، با مسئولیت تضامنی | ماده‌ی ۱۹۹ |
| اجاره‌ی ملک | موضوع این مقاله نیست؛ مقاله‌ی اظهارنامه‌ی اجاره را ببینید | |
| صورتحساب پیمانکار در کارپوشه‌ی کارفرما | کارفرما ۳۰ روز برای تأیید یا رد دارد و سکوتش تأیید شمرده می‌شود | تبصره‌ی بند ب ماده‌ی ۵ قانون پایانه‌ها |
| نرخ ارزش افزوده در ۱۴۰۵ | ۱۰ درصد | ماده‌ی ۷ قانون ارزش افزوده و بودجه‌ی ۱۴۰۵ |
| کاری که به‌طور مقاطعه واگذار می‌شود | پرداخت ۵ درصد بهای کل کار پیمانکار موکول به مفاصاحساب سازمان تأمین اجتماعی است | ماده‌ی ۳۸ قانون تأمین اجتماعی |
| بزرگ‌ترین اشتباه رایج | کسر «مالیات ماده‌ی ۱۰۴» از هر صورت‌وضعیت | |
آخرین تطبیق با قانون و بخشنامه‌ها: ۱۶ آبان ۱۴۰۵
۱. ماده‌ی ۱۰۴ هنوز اجرا می‌شود؟
خیر.
ماده‌ی ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم پایه‌ی یک مالیات تکلیفی قدیمی بود.
دیوان عدالت اداری در دادنامه‌ی ۴۱ مورخ ۱۳۹۷/۰۱/۲۱ از «۵ درصد مالیات تکلیفی ماده ۱۰۴ … در زمان حاکمیت آن» نام می‌برد.
ماده‌ی ۱۰۴ و تبصره‌هایش را بند ۲۵ قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ حذف کرد.
این قانون از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ لازم‌الاجراست.
در متن تنقیح‌شده‌ی قانون، روی سامانه‌ی قوانین و مقررات مالیاتی، جای ماده فقط نوشته است: «ماده ۱۰۴ – حذف شد».
نتیجه‌ی عملی‌اش این است: به استناد ماده‌ی ۱۰۴ نمی‌شود از صورت‌وضعیت پیمانکار چیزی کسر کرد.
کسرهایی که پس از حذف این ماده در منابع تأییدشده‌ی ما آمده، تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ برای پرداخت به شخص حقیقی (که دامنه‌اش برای خدمات هنوز روشن نیست) و ماده‌ی ۱۰۷ برای پرداخت به شخص خارجی است.
هر کسری از قرارداد باید مبنای قانونی خودش را داشته باشد.
بنابراین عبارت «از هر قرارداد پیمانکاری مالیات تکلیفی ماده‌ی ۱۰۴ را کسر کنید» مبنای مناسبی نیست.
ماده‌ی ۱۰۴ از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ حذف شده است.
پرداخت به شخص یا شرکت خارجی
اگر به شخص حقیقی یا حقوقی خارجیِ مقیم خارج از ایران بابت طرح ساختمان، نظارت و محاسبات فنی، کمک فنی، انتقال دانش فنی، سایر خدمات یا واگذاری امتیاز پول می‌دهید، طبق ماده‌ی ۱۰۷ مکلفید در هر پرداخت، مالیات متعلق را با توجه به مبالغی که از اول سال پرداخته‌اید کسر و تا پایان ماه بعد به اداره‌ی امور مالیاتی بپردازید.
وگرنه شما و دریافت‌کننده متضامناً مسئول اصل مالیات و جریمه‌هایش هستید.
ضریب هر خدمت در آیین‌نامه‌ی همین ماده است؛ پیش از کسر، آن را با اداره‌ی امور مالیاتی‌تان چک کنید.
برای مالیات اجاره و قرارداد اجاره، مقاله‌ی اظهارنامه اجاره املاک را مطالعه کنید.
یک نکته برای هزینه‌ها
آن قسمت از آیین‌نامه‌ی بند ۸ ماده‌ی ۱۴۸ که پذیرش هزینه‌ی خدمات تحقیقاتی، آموزشی، بازاریابی، تبلیغات و نمایشگاهی را به کسر و واریز مالیات تکلیفی منوط می‌کرد، با دادنامه‌ی ۴۱ مورخ ۱۳۹۷/۰۱/۲۱ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.
صفحه‌ی همین آیین‌نامه در سامانه‌ی مقررات هنوز متن ابطال‌شده را بی‌علامت نشان می‌دهد؛ رأی، پیوست همان صفحه است.
خلاصه این بخش: ماده‌ی ۱۰۴ از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ حذف شده و کسری به استناد آن مبنا ندارد.
تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ و ماده‌ی ۱۰۷ حکم خودشان را دارند.
۲. پرداخت به شخص حقیقی: تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ و بودجه‌ی سالانه
یکی از جاهایی که هنوز کسر هست، همین‌جاست.
متن تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ می‌گوید پرداخت‌کننده‌ای که پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوق یک شخص حقیقی نیست، هنگام هر پرداخت مالیات را به نرخ مقطوع ۱۰ درصد حساب و کسر می‌کند.
این مبلغ را حداکثر تا پایان ماه بعد، با فهرست نام و نشانی دریافت‌کنندگان و میزان آن، به اداره‌ی امور مالیاتی محل می‌پردازد.
طبق متن تبصره‌ی ۱، این ۱۰ درصد «با رعایت معافیت‌های قانونی مربوط به حقوق»، به جز معافیت ماده‌ی ۸۴، حساب می‌شود.
اگر این تکلیف را انجام ندهید، طبق همان تبصره مسئول پرداخت مالیات و جریمه‌های متعلق هستید.
طبق بخشنامه‌ی ۲۰۰/۹۶/۱۴۴، همه‌ی پرداخت‌های تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ «در قالب پرداخت حقوق» است.
پس جز معافیت ماده‌ی ۸۴، سایر بخشودگی‌ها و معافیت‌های حقوق، از جمله معافیت‌های ماده‌ی ۹۱ و بخشودگی ماده‌ی ۹۲، به این پرداخت‌ها هم می‌رسد.
طبق ماده‌ی ۱۹۹، کسی که به حکم قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات دیگران است و این وظیفه را انجام ندهد، علاوه بر مسئولیت تضامنی با مؤدی، جریمه‌ای برابر ۱۰ درصد مالیات پرداخت‌نشده در موعد و ۲٫۵ درصد مالیات به ازای هر ماه تأخیر دارد.
اگر خود دریافت‌کننده مالیات را بپردازد، جریمه‌ی ۲٫۵ درصدی تا تاریخ پرداخت او از شما مطالبه می‌شود.
هشدار: متن بالا متن ثابت قانون است.
اما برای سال ۱۴۰۴، بند ز تبصره‌ی ۱ قانون بودجه‌ی ۱۴۰۴ پرداخت کارفرمای غیراصلی را هم، پس از کسر معافیت‌های مصرح در قوانین، مشمول مالیات بر درآمد حقوق کرد.
اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی و آموزشی، پزشکان عمومی، متخصص و فوق‌تخصص بالینی تمام‌وقت جغرافیایی و قضات دادگستری از این حکم مستثنا و مشمول ماده‌ی ۸۵ بودند.
مالیات قراردادهای پژوهشی هم تابع تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۸۶ بود.
طبق همان بند، پرداخت‌کننده مکلف بود پیش از هر پرداخت، فهرست دریافت‌کنندگان و میزان پرداخت را به سامانه‌ی سازمان بفرستد.
از تاریخ اعلام مالیات در سامانه هم باید حداکثر تا پایان ماه بعد آن را کسر و پرداخت می‌کرد.
در ۱۴۰۴ رعایت این ترتیبات «جایگزین تکالیف مقرر در ماده (۸۶)» بود.
در جدول احکام مالیاتی بودجه‌ی ۱۴۰۵، ردیف ۱-۲ نرخ مالیات «بر مجموع درآمد حقوق» را می‌گذارد و حق‌الزحمه، حق مشاوره و حق حضور در جلسات را هم در فهرست آن آورده است.
اینکه در ۱۴۰۵ نرخ مقطوع ۱۰ درصد تبصره‌ی ۱ اعمال می‌شود یا مالیات بر درآمد حقوق، منابع تأییدشده‌ی ما روشن نکرده‌اند.
پیش از کسر، از اداره‌ی امور مالیاتی‌تان کتبی بپرسید و پاسخ را نگه دارید.
شاید بپرسید فریلنسری که کارمند هیچ‌جا نیست، زیر تبصره‌ی ۱ می‌رود؟
برای متن ثابت قانون، این را منابع تأییدشده‌ی ما هنوز روشن نکرده‌اند.
برای ۱۴۰۴، جزء ۲ بند ز گفته بود همه‌ی کسانی که در بخش دولتی و غیردولتی تحت هر عنوان، از جمله ساعتی، روزمزد، قراردادی، حق‌التدریس، حق‌التحقیق و حق‌الزحمه، دریافتی دارند، مشمول مالیات حقوق‌اند.
استثناهای همان بند را در کادر بالا آوردیم.
برای ۱۴۰۵ همان پرسش بالا را کتبی بپرسید.
برای پرداخت، در درگاه my.tax.gov.ir منوی «مدیریت پرداخت و پذیرنده‌ها» صفحه‌ی صدور قبض را دارد.
در «پرداخت قبض‌های مالیات و مشاهده‌ی قبض‌های پرداختی» هم قبض‌ها را با فیلتر نوع مالیات می‌بینید؛ «تکلیفی» و «حقوق» دو گزینه‌ی این فیلترند.
منوی «اظهارنامه‌ها و منابع مالیاتی» پیوندی به نام «مالیات بر درآمد حقوق (فهرست حقوق)» دارد.
اینکه فهرست این تبصره از همین پیوند فرستاده می‌شود یا نه، در راهنمای درگاه ما نیامده است.
برای فهرست ماهانه‌ی مالیات حقوق و مهلتش، مقاله‌ی فهرست مالیات حقوق و لیست بیمه را مطالعه کنید.
دانشگاه‌ها و قراردادهای پژوهشی
طبق تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۸۶، پرداخت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوریِ دارای مجوز به اشخاص حقیقی، چه کارکنان خودشان و چه دیگران، بابت حق‌التدریس مالیات مقطوع ۱۰ درصد دارد.
حق‌التحقیق، حق پژوهش و قراردادهای پژوهشی و تحقیقاتی آن‌ها مالیات مقطوع ۵ درصد دارد، با رعایت سایر احکام تبصره‌ی ۱.
برای ۱۴۰۴، جزء ۲ بند ز تبصره‌ی ۱ قانون بودجه‌ی ۱۴۰۴ دریافت‌کنندگان حق‌التدریس و حق‌التحقیق را هم مشمول مالیات حقوق می‌دانست، جز اعضای هیئت علمی، که مشمول ماده‌ی ۸۵ بودند.
مالیات قراردادهای پژوهشی در ۱۴۰۴ هم تابع همین تبصره‌ی ۲ بود.
ولی «فوق‌العاده حق‌التدریس، حق التحقیق، حق پژوهش» در فهرست ردیف ۱-۲ جدول بودجه‌ی ۱۴۰۵ هم آمده است؛ برای ۱۴۰۵ کتبی بپرسید.
پزشکان و مراکز درمانی
به گفته‌ی بخشنامه‌ی ۲۰۰/۷۳۵۳/ص مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۵، حکم کسر ۱۰ درصد مالیات علی‌الحساب از حق‌الزحمه یا حق‌العمل گروه پزشکی توسط مراکز درمانی در قانون بودجه‌ی ۱۴۰۵ پیش‌بینی نشده است.
به‌جایش، طبق تفاهم‌نامه‌ای که همین بخشنامه ابلاغ کرد، از تاریخ ابلاغ آن، پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی که از مراکز درمانی حق‌الزحمه یا حق‌العمل می‌گیرند، مکلف‌اند ۱۰ درصد آن را به‌عنوان مالیات علی‌الحساب ماده‌ی ۱۶۳ حداکثر تا پایان ماه بعد از دریافت به حساب سازمان امور مالیاتی واریز کنند.
اگر مرکز درمانی این مبلغ را کسر و واریز کند، پزشک برای همان مبالغ تکلیفی ندارد.
این حکم شامل پرداخت‌هایی نیست که به‌عنوان حقوق و کارانه طبق قوانین بودجه پرداخت و مالیاتشان کسر می‌شود.
مالیات تکلیفی پزشکان در درگاه هم جای جداگانه‌ای دارد.
منوی «اظهارنامه‌ها و منابع مالیاتی» پیوندی به نام «فهرست مکسوره تکلیفی پزشکان» دارد که اول باید پرونده را در آن انتخاب کنید.
در فرم تفویض اختیار درگاه هم «مالیات تکلیفی پزشکان» یکی از هفت سامانه‌ای است که می‌شود به نماینده سپرد.
خلاصه این بخش: متن تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ از پرداخت‌کننده‌ی غیراصلی حقوق ۱۰ درصد مقطوع می‌خواهد.
در ۱۴۰۴ بودجه همین پرداخت‌ها را مشمول مالیات بر درآمد حقوق کرد؛ برای ۱۴۰۵ کتبی بپرسید.
طبق تفاهم‌نامه‌ای که بخشنامه‌ی ۲۰۰/۷۳۵۳/ص ابلاغ کرد، پزشکان مکلف‌اند ۱۰ درصد حق‌الزحمه یا حق‌العمل دریافتی از مراکز درمانی را تا پایان ماه بعد واریز کنند، مگر مرکز درمانی کسر و واریز کند.
۳. اگر پیمانکار یا فریلنسر هستید
پیمانکار حقوقی: ماده‌ی ۱۰۴ دیگر نیست
شرکت پیمانکار هستید؟
از صورت‌وضعیت شما به استناد ماده‌ی ۱۰۴ نمی‌شود چیزی کسر کرد، چون این ماده حذف شده است.
کارفرمایی که هنوز «مالیات ماده‌ی ۱۰۴» کم می‌کند، متن فعلی ماده را به او نشان دهید.
اگر به استناد حکم دیگری کسر می‌کند، نام آن حکم را کتبی بخواهید.
این را جدا از ۵ درصد ماده‌ی ۳۸ تأمین اجتماعی ببینید که در بخش ۵ می‌آید.
شخص حقیقی: کسری که از پرداختتان شده
اگر پرداخت‌کننده پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوق شما نیست، متن تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ از او کسر ۱۰ درصد مقطوع می‌خواهد.
برای ۱۴۰۴، بودجه همین پرداخت‌ها را مشمول مالیات بر درآمد حقوق کرده بود؛ وضع ۱۴۰۵ را در بخش ۲ گفتیم.
اینکه این کسر کار مالیاتی شما را با آن درآمد تمام می‌کند یا نه، در منابع تأییدشده‌ی ما نیامده است.
رسید یا قبضی را که پرداخت‌کننده بابت سهم شما پرداخته، از او بگیرید و نگه دارید.
صورتحساب الکترونیکی و صورت‌وضعیت
اشخاص حقوقی با هر میزان فروش مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی‌اند.
طبق ماده‌ی ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم، مؤدیانی که موظف به ثبت‌نام‌اند، شماره‌ی اقتصادی خود و طرف معامله را در صورتحساب و قرارداد درج می‌کنند.
پس شماره‌ی اقتصادی کارفرما را از روز اول در متن قرارداد بیاورید.
کارفرما خریدار صورتحساب شماست.
طبق تبصره‌ی بند ب ماده‌ی ۵ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، خریدار ۳۰ روز برای تأیید یا رد صورتحساب در کارپوشه دارد.
اگر در این مدت واکنشی نشان ندهد، سکوتش تأیید شمرده می‌شود.
کارفرما صورتحساب را رد کرده؟ اول ببینید چرا.
طبق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، اگر معامله محقق نشده باشد، صورتحساب با صورتحساب ابطالی درست می‌شود.
برگشت بخشی از اقلام، با صورتحساب برگشت از فروش است.
برای ابطال، اصلاح و برگشت صورتحساب، مقاله‌ی ابطال و اصلاح صورتحساب الکترونیکی را مطالعه کنید.
ثبت قرارداد پیمانکاری در کارپوشه
کارپوشه‌ی مؤدیان کنار اعلامیه‌های خرید، صفحه‌ی قراردادها را هم دارد.
فهرست «قراردادهای پیمانکاری» در آن، شماره قرارداد، شماره اقتصادی کارفرما و پیمانکار، نوع، تاریخ عقد و وضعیت را نشان می‌دهد.
دکمه‌ی «ثبت قرارداد جدید» هم همین‌جاست.
اینکه ثبت قرارداد پیمانکاری در کارپوشه برای همه الزامی است و ثبت نکردنش چه پیامدی دارد، در منابع تأییدشده‌ی ما نیامده است.
خلاصه این بخش: به استناد ماده‌ی ۱۰۴ از صورت‌وضعیت شما چیزی کسر نمی‌شود؛ پیمانکار حقوقی با هر میزان فروش مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی است.
کارفرما ۳۰ روز برای تأیید یا رد دارد و سکوتش تأیید شمرده می‌شود.
۴. ارزش افزوده‌ی قرارداد در یک نگاه
نرخ مالیات بر ارزش افزوده برای ۱۴۰۵، ۱۰ درصد است.
این نرخ از ۹ درصد ماده‌ی ۷ قانون ارزش افزوده به‌علاوه‌ی یک واحد ردیف ۱-۶-۳ قانون بودجه‌ی ۱۴۰۵ می‌آید.
اظهارنامه یا خلاصه‌عملکرد ارزش افزوده و اصلاحش، موضوع مقاله‌ی جداگانه‌ای است.
برای خلاصه‌عملکرد ارزش افزوده، مقاله‌ی خلاصه عملکرد ارزش افزوده را مطالعه کنید.
۵. بیمه‌ی قرارداد: مفاصاحساب ماده‌ی ۳۸
هر مبلغی که کارفرما از پیمانکار نگه می‌دارد، مالیات نیست.
طبق ماده‌ی ۳۸ قانون تأمین اجتماعی، وقتی انجام کار به‌طور مقاطعه به شخص حقیقی یا حقوقی واگذار می‌شود، پرداخت ۵ درصد بهای کل کار پیمانکار موکول به ارائه‌ی مفاصاحساب از طرف سازمان است.
این ۵ درصد حکم قانون تأمین اجتماعی است، نه قانون مالیات‌های مستقیم.
طبق ماده‌ی ۳۸، کارفرمایی که کاری را به‌طور مقاطعه واگذار می‌کند، باید در قرارداد پیمانکار را متعهد کند که کارکنان خود و کارکنان پیمانکاران فرعی را بیمه کند و کل حق بیمه را بپردازد.
اگر پیمانکار صورت مزد و حق بیمه‌ی کارکنانش را در موعد به سازمان بدهد، معادل حق بیمه‌ی پرداختی، به درخواست سازمان، از همان مبلغ آزاد می‌شود.
اگر کارفرما آخرین قسط پیمانکار را بدون مطالبه‌ی مفاصاحساب بپردازد، مسئول پرداخت حق بیمه و خسارات است و حق دارد آن را از پیمانکار مطالبه کند.
همه‌ی وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی، شهرداری‌ها، اتاق اصناف، مؤسسات غیردولتی و مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه هم مشمول این ماده‌اند.
هشدار: اینکه یک خدمت یا قرارداد مشخص «انجام کار به طور مقاطعه» حساب می‌شود یا نه، و تشریفات مفاصاحساب، به مقررات تأمین اجتماعی برمی‌گردد و در این مقاله نیست.
پیش از پرداخت، از شعبه‌ی تأمین اجتماعی کتبی بپرسید.
برای لیست بیمه و حق بیمه‌ی ماهانه، مقاله‌ی فهرست مالیات حقوق و لیست بیمه را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: وقتی کاری را به‌طور مقاطعه واگذار می‌کنید، طبق ماده‌ی ۳۸ پرداخت ۵ درصد بهای کل کار پیمانکار موکول به مفاصاحساب است.
آخرین قسط را بدون مطالبه‌ی مفاصاحساب نپردازید.
۶. اشتباهات رایج
| اشتباه | چرا دردسر دارد | راهکار |
|---|---|---|
| کسر «مالیات ماده‌ی ۱۰۴» از هر صورت‌وضعیت | ماده‌ی ۱۰۴ از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ حذف شده است | به استناد آن کسر نکنید؛ برای هر کسری مبنای قانونی‌اش را بنویسید |
| یکی گرفتن ۵ درصد بیمه با مالیات | این ۵ درصد حکم ماده‌ی ۳۸ قانون تأمین اجتماعی است | در قرارداد و دفاتر، این دو را جدا بنویسید |
| پرداخت به شخص حقیقی بدون پرسیدن پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوقش | متن تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ از پرداخت‌کننده‌ی غیراصلی کسر می‌خواهد و تخلف، مسئولیت مالیات و جریمه دارد (برای ۱۴۰۵ و فریلنسر روشن نیست؛ بخش ۲) | پیش از پرداخت، وضع گیرنده را بپرسید و پاسخ اداره را کتبی بگیرید |
| پرداخت آخرین قسط پیمانکار بدون مفاصاحساب | طبق ماده‌ی ۳۸، کارفرما مسئول حق بیمه و خسارات می‌شود | پیش از قسط آخر، مفاصاحساب سازمان را بخواهید |
| بی‌جواب گذاشتن صورتحساب پیمانکار در کارپوشه | بعد از ۳۰ روز، سکوت تأیید شمرده می‌شود | هر صورتحساب را در مهلت تأیید یا رد کنید |
| جا انداختن شماره‌ی اقتصادی در قرارداد | طبق ماده‌ی ۱۶۹، مؤدیان موظف به ثبت‌نام شماره‌ی اقتصادی خود و طرف معامله را در قرارداد درج می‌کنند | در پیش‌نویس قرارداد جای آن را بگذارید |
۷. توصیه‌های عملی
- در قرارداد، بند تعهد پیمانکار به بیمه‌ی کارکنان را بنویسید و جدا بنویسید ۵ درصد ماده‌ی ۳۸ چطور آزاد می‌شود.
- پیش از پرداخت به هر شخص حقیقی، بپرسید پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوقش کیست.
- حکم ۱۴۰۵ پرداخت به شخص حقیقی را کتبی از اداره‌ی امور مالیاتی بپرسید و پاسخ را در پرونده‌ی قرارداد نگه دارید.
- کارپوشه را هر هفته ببینید تا صورتحساب پیمانکاران از مهلت ۳۰ روز نگذرد.
- رسید هر مبلغی را که کسر و پرداخت شده، به طرف قرارداد بدهید.
۸. چک‌لیست مالیات تکلیفی قرارداد
| کار | وضعیت |
|---|---|
| «مالیات ماده‌ی ۱۰۴» را از روال پرداخت‌ها برداشتم | انجام شد / نشد |
| برای هر شخص حقیقی، پرسیدم که پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوقش هستیم یا نه | انجام شد / نشد |
| حکم ۱۴۰۵ پرداخت به شخص حقیقی را کتبی پرسیدم و طبق پاسخ، کسر و پرداخت کردم | انجام شد / نشد |
| برای پرداخت به شخص خارجیِ مقیم خارج، مالیات ماده‌ی ۱۰۷ را تا پایان ماه بعد پرداختم | انجام شد / نشد |
| شماره‌ی اقتصادی دو طرف در قرارداد آمده است | انجام شد / نشد |
| صورت‌حساب‌های پیمانکار را در ۳۰ روز تأیید یا رد کردم | انجام شد / نشد |
| برای کاری که به‌طور مقاطعه واگذار شده، پیش از پرداخت ۵ درصد بهای کل کار مفاصاحساب گرفتم | انجام شد / نشد |
۹. جمع‌بندی
ماده‌ی ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ حذف شده است و کسری به استناد آن مبنا ندارد.
متن تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ از پرداخت‌کننده‌ای که پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوق یک شخص حقیقی نیست، کسر ۱۰ درصد مقطوع و پرداخت تا پایان ماه بعد را می‌خواهد.
در ۱۴۰۴ بودجه همین پرداخت‌ها را مشمول مالیات بر درآمد حقوق کرد؛ برای ۱۴۰۵ کتبی بپرسید.
پرداخت به شخص خارجیِ مقیم خارج هم حکم ماده‌ی ۱۰۷ را دارد.
و وقتی کاری را به‌طور مقاطعه واگذار می‌کنید، پرداخت ۵ درصد بهای کل کار پیمانکار موکول به مفاصاحساب بیمه است.
- از صورت‌وضعیت پیمانکار، به نام ماده‌ی ۱۰۴ چیزی کم نکنید.
- برای فریلنسر و برای حکم ۱۴۰۵، پاسخ کتبی اداره را بگیرید.
- مالیات و بیمه را در قرارداد و دفاتر جدا نگه دارید.
۱۰. سوالات متداول درباره‌ی مالیات تکلیفی قرارداد
خیر.
بند ۲۵ قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ ماده‌ی ۱۰۴ و تبصره‌هایش را حذف کرد و این قانون از ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ لازم‌الاجراست.
در متن فعلی قانون، جای ماده نوشته است «حذف شد».
خیر، این ماده حذف شده است.
کسرهایی که پس از حذف آن در منابع تأییدشده‌ی ما آمده، تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ برای پرداخت به شخص حقیقی (که دامنه‌اش برای خدمات هنوز روشن نیست) و ماده‌ی ۱۰۷ برای پرداخت به شخص خارجی است.
جدا از مالیات، ۵ درصد ماده‌ی ۳۸ تأمین اجتماعی را هم در نظر بگیرید.
اگر پرداخت‌کننده‌ی اصلی حقوق او نیستید، متن تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸۶ کسر ۱۰ درصد مقطوع و پرداخت تا پایان ماه بعد با فهرست را می‌خواهد.
برای ۱۴۰۴، بند ز تبصره‌ی ۱ قانون بودجه‌ی ۱۴۰۴ این پرداخت‌ها را مشمول مالیات بر درآمد حقوق کرد و ترتیبات خودش را جایگزین تکالیف ماده‌ی ۸۶ گذاشت.
برای ۱۴۰۵ منابع تأییدشده‌ی ما روشن نکرده‌اند کدام اعمال می‌شود؛ کتبی بپرسید.
بله، وقتی کار به‌طور مقاطعه واگذار شده است.
به حکم ماده‌ی ۳۸ قانون تأمین اجتماعی، پرداخت ۵ درصد بهای کل کار پیمانکار موکول به ارائه‌ی مفاصاحساب از طرف سازمان است.
اگر آخرین قسط را بدون مطالبه‌ی مفاصاحساب بپردازید، مسئول حق بیمه و خسارات هستید.
خیر، نه به‌طور کامل.
به گفته‌ی بخشنامه‌ی ۲۰۰/۷۳۵۳/ص، حکم کسر ۱۰ درصد توسط مراکز درمانی در بودجه‌ی ۱۴۰۵ پیش‌بینی نشده است.
ولی طبق تفاهم‌نامه‌ای که همین بخشنامه ابلاغ کرد، از تاریخ ابلاغ آن (۱۴۰۵/۰۵/۰۵)، خود پزشک مکلف است ۱۰ درصد حق‌الزحمه یا حق‌العمل دریافتی از مراکز درمانی را حداکثر تا پایان ماه بعد از دریافت به‌عنوان علی‌الحساب ماده‌ی ۱۶۳ واریز کند.
اگر مرکز درمانی کسر و واریز کند، پزشک برای همان مبالغ تکلیفی ندارد.
این حکم شامل پرداخت‌هایی نیست که به‌عنوان حقوق و کارانه طبق قوانین بودجه پرداخت و مالیاتشان کسر می‌شود.
اگر مقیم خارج از ایران است و پرداخت بابت یکی از خدمات ماده‌ی ۱۰۷ است، بله.
طبق ماده‌ی ۱۰۷ در هر پرداخت مالیات متعلق را کسر و تا پایان ماه بعد به اداره‌ی امور مالیاتی می‌پردازید؛ وگرنه با دریافت‌کننده متضامناً مسئولید.
طبق ماده‌ی ۱۹۹، علاوه بر مسئولیت تضامنی با مؤدی، جریمه‌ی ۱۰ درصد مالیات پرداخت‌نشده در موعد و ۲٫۵ درصد به ازای هر ماه تأخیر دارد.
اگر خود دریافت‌کننده مالیات را بپردازد، جریمه‌ی ۲٫۵ درصدی تا تاریخ پرداخت او از شما مطالبه می‌شود.
اول ببینید چرا رد کرده است.
طبق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، اگر معامله محقق نشده باشد، صورتحساب با ابطالی درست می‌شود.
برگشت بخشی از اقلام با صورتحساب برگشت از فروش است.
طبق تبصره‌ی بند ب ماده‌ی ۵ قانون پایانه‌ها، خریدار ۳۰ روز برای تأیید یا رد صورتحساب در کارپوشه دارد.
اگر در این مدت واکنشی نشان ندهد، سکوتش تأیید شمرده می‌شود.
در کارپوشه‌ی مؤدیان، فهرست «قراردادهای پیمانکاری» دکمه‌ی «ثبت قرارداد جدید» را دارد.
اینکه ثبتش برای همه الزامی است، در منابع تأییدشده‌ی ما نیامده است.
۱۰ درصد.
این نرخ از ۹ درصد ماده‌ی ۷ قانون ارزش افزوده به‌علاوه‌ی یک واحد ردیف ۱-۶-۳ قانون بودجه‌ی ۱۴۰۵ می‌آید.
مراحل اعتراض به برگ تشخیص و راه‌هایی که پس از قطعی شدن برگ می‌ماند، در مقاله‌ی برگ تشخیص و برگ قطعی آمده است.
هرچه زودتر برگ و تاریخ ابلاغش را کنار هم بگذارید.
برای مراحل اعتراض، مقاله‌ی برگ تشخیص و برگ قطعی را مطالعه کنید.
متن رسمی قوانین و بخشنامه‌ها
قانون مالیات‌های مستقیم (متن تنقیح‌شده)
ماده‌ی ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره‌های آن
بخشنامه‌ی ۲۰۰/۷۳۵۳/ص، تفاهم‌نامه‌ی مالیات علی‌الحساب گروه پزشکی
مشاوره فوری تو خونه!
با سه کلیک، کارشناس بالنج بهت زنگ میزنه.
