چگونه معافیت ایثارگری بگیریم؟ (4 راه اصلی معافیت ایثارگری)

اگر یکی از اعضای درجه یک خانواده مشمولین در جریان انقلاب اسلامی ایران یا پس از آن شهید، ایثارگر (جانباز) یا مفقودالاثر شده باشد، فرد موردنظر می‌تواند از مزایای معافیت ایثارگری استفاده نماید.

بدیهی است که میزان و درصد آسیب ناشی از جنگ در نوع معافیت تاثیرگذار است و
به همین دلیل، شرایط مختلفی برای هر وضعیت وجود دارد.

هدف این مقاله بررسی شرایط و قوانین معافیت ایثارگری است تا افراد بتوانند با توجه به وضعیت خود از این معافیت بهره‌مند شوند.

هم‌چنین می‌توانید شرایط خودتان را در ابزار هوشمند بررسی شرایط معافیت سربازی بالنج وارد کنید و از امکان گرفتن معافیت خود مطلع شوید.

برای آشنایی با انواع معافیت سربازی این مقاله را حتما ببینید.

انواع معافیت ایثارگری سربازی چیست؟

انواع معافیت ایثارگری شامل موارد زیر می‌شود:

شهادت: اگر یکی از اعضای خانواده شهید شود، مشمول می‌تواند از خدمت سربازی معاف شود.
به ازای هر شهید، یک نفر معاف می‌شود.

اسارت: به ازای هر بیست و چهار ماه آزادگی، یک نفر از فرزندان آزادگان معاف می‌شود (بند ۳ ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).

جانباز: به ازای هر بیست و پنج درصد جانبازی، یک نفر از فرزندان جانبازان معاف می‌شود (بند ۳ ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).

حضور در جبهه: به ازای هر سی ماه سابقه حضور در جبهه، یک نفر از فرزندان رزمندگان معاف می‌شود (بند ۳ ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).

موارد خاص ایثارگری کدامند؟

• طبق بند ۲ ماده ۴۵ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰)، به ازای هر ایثارگرِ فاقد فرزند ذکور، یک نفر از برادران او از خدمت دوره ضرورت معاف می‌شود.
  این بند شهید، آزاده با حداقل بیست و چهار ماه سابقه اسارت، جانباز با حداقل بیست و پنج درصد جانبازی و جاویدالاثر (مفقود) را نام برده است.
  طبق ماده ۲۰ آیین‌نامه اجرایی، اگر آن ایثارگر بعد از استفاده یکی از برادرانش از این معافیت صاحب فرزند شود، معافیت فرزند او بلامانع است.
  تنها یکی از برادران ایثارگران می‌تواند از معافیت سربازی ایثارگری بهره‌مند شود و حق تقدم با برادر تنی ایثارگر است.
  در صورت فوت فردی که معاف شده، سایر برادران نمی‌توانند از این معافیت استفاده کنند.
  
  
• اگر مشمول با خانمی جانباز با حداقل ۲۵ درصد جانبازی ازدواج کند و
  این ازدواج حداقل ۵ سال ادامه داشته باشد، مشمول از خدمت سربازی معاف خواهد شد.
  لازم به ذکر است که پیش از گذشت ۵ سال، معافیت موقت صادر می‌شود و
  پس از تکمیل ۵ سال، معافیت دائم سربازی ایثارگری صادر خواهد شد.
  
  
• در شرایطی که مادر مشمول با فرد ایثارگر ازدواج کند و مشمول به عنوان فرزندخوانده شناخته شود،
  در این صورت اگر بنیاد شهید عدم توانایی ایثارگر در داشتن فرزند را تأیید کند و
   همچنین مراحل قانونی فرزندخواندگی به طور رسمی طی شود.
  قوانین معافیت سربازی برای جانبازان و ایثارگران طبق موارد ذکرشده قابل‌اجرا است.
  
  
• وقتی مشمول قبل یا در حین خدمت سربازی و در حین انجام ماموریت‌های محوله دچار آسیب شود و در کمیسیون پزشکی برای او جانبازی ۱۰ درصد تعیین گردد، مشمول به عنوان جانباز ۱۰ درصد از خدمت سربازی معاف خواهد شد.
  

جمع سوابق ایثارگری چه حکمی دارد؟

ذیل بند ۳ ماده ۴۵ قانون می‌گوید این امتیازها «قابل جمع است».
پس اگر ایثارگر همزمان دو یا سه سابقه داشته باشد، سوابق او روی هم حساب می‌شود.

ماده ۲۱ آیین‌نامه اجرایی این جمع را فقط برای حالتی گذاشته است که هیچ‌یک از سه سابقه به‌تنهایی به حدنصاب بند ۳ نرسیده باشد.
در آن حالت به ازای هر یک درصد جانبازی یا هر ماه حضور در جبهه یا هر ماه اسارت یک امتیاز تعلق می‌گیرد و اگر جمع امتیازها به سی یا بالاتر برسد، به ازای هر سی امتیاز یک فرزند معاف می‌شود.
اگر یکی از سه سابقه خودش به حدنصاب برسد، همان بند ۳ حاکم است.

توجه

مقدار کسری خدمت در قانون و آیین‌نامه رسمی تعیین نشده است.
در برخی سایت‌ها گفته می‌شود که هر امتیاز ۱۲ روز کسری دارد، ولی در آیین‌نامه رسمی این مورد یافت نشده است.
مقدار و شرط سال خود را از یگان محل خدمت بپرسید.

برای آشنایی با معافیت کفالت این مقاله را حتما ببینید.

شرایط کسری خدمت ایثارگری چگونه است؟

در رویه اجرایی، پرونده‌ای که به آستانه معافیت بند ۳ ماده ۴۵ قانون نمی‌رسد سراغ کسری خدمت می‌رود؛ خودِ متن ماده این را نگفته است.
مقدار این کسری در متن قانون و آیین‌نامه رسمی تعیین نشده است.
در برخی سایت‌ها گفته می‌شود که تعیین آن بر عهده ستاد کل نیروهای مسلح است، ولی در آیین‌نامه رسمی این مورد یافت نشده است.

در برخی سایت‌ها میزان این کسری به شکل زیر گفته می‌شود، ولی در قانون و آیین‌نامه رسمی این عددها یافت نشده است:

	نوع و مدت سابقه  (به ازای)	مدت کسری خدمت
به ازای	هر ماه حضور در جبهه	۱۲ روز کسری خدمت
	هر درصد جانبازی
	هر ماه اسارت

در صورتی که پدر مشمول بعد از اتمام جنگ تحمیلی تا سال ۱۳۷۵ در مناطق درگیر مانند کردستان، آذربایجان غربی یا کرمانشاه خدمت کرده باشد، به ازای هر ماه خدمت، ۶ روز کسری خدمت تعلق می‌گیرد.

مدارک لازم برای کسری خدمت ایثارگری پدر

برای درخواست کسری خدمت ایثارگری، مشمول باید مدارک زیر را تهیه و به سازمان نظام وظیفه ارائه دهد.

• اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه مشمول و پدر
• گواهی اعزام به خدمت مشمول از پلیس +۱۰
• سه قطعه عکس ۳×۴ رنگی با زمینه سفید
• تصویر صفحه اول شناسنامه برادر مشمول (در صورت وجود)
• کارت پایان خدمت یا گواهی اشتغال به تحصیل برادران (در صورت وجود)
• کارت پایان خدمت پدر
• اصل معرفی‌نامه از سازمان مربوطه مبنی بر حضور پدر در جبهه
• کارت بسیج پدر (در صورت وجود)
• مدارکی که مدت حضور پدر در جبهه را اثبات کند.
• پرداخت هزینه‌های مربوط به دریافت کسری خدمت ایثارگری

توجه داشته باشید که در صورت وجود سابقه خدمت پدر در سازمان‌های مختلف، باید مدارک مربوط به هر سازمان به‌صورت جداگانه جمع‌آوری و ارائه شود تا مدت زمان حضور پدر در جبهه تجمیع گردد.

زمان مناسب برای اقدام به دریافت کسری خدمت

برای بهره‌مندی از کسری خدمت ایثارگری، مشمول باید قبل از اعزام به خدمت یا در حین خدمت اقدام کند اما
در صورتی که مشمول دارای غیبت باشد، امکان استفاده از این نوع کسری خدمت وجود ندارد.

آیا با داشتن غیبت و سرباز فراری بودن می‌توان معافیت ایثارگری گرفت؟

ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰) برای معافیت ایثارگری شرط نداشتن غیبت را نگذاشته است.
پرونده غیبت جدا از پرونده معافیت پیش می‌رود و تنبیهات آن در ماده ۵۸ قانون آمده است.
درباره کسری خدمت ایثارگری، شرط نداشتن غیبت را در بخش «زمان مناسب برای اقدام به دریافت کسری خدمت» توضیح داده‌ایم.

آیا فرزندان جانبازان ۱۰ درصد می‌توانند از معافیت ایثارگری استفاده کنند؟

بند ۴ ماده ۴۵ قانون، خودِ مشمول جانباز با حداقل ده درصد جانبازی را معاف کرده است.
ولی برای معافیت فرزند، بند ۳ همان ماده به ازای هر بیست و پنج درصد جانبازی یک نفر را معاف می‌کند.
پس ده درصد جانبازی پدر به تنهایی به آستانه معافیت فرزند نمی‌رسد.
طبق ماده ۲۱ آیین‌نامه اجرایی، اگر پدر همزمان سابقه جبهه یا اسارت هم داشته باشد، این امتیازها جمع می‌شوند و هر سی امتیاز معافیت یک فرزند را می‌سازد.

چطور چند فرزند با معافیت سربازی ایثارگری معاف می‌شوند؟

به نص بند ۳ ماده ۴۵ قانون، هر ۲۴ ماه آزادگی، هر ۲۵ درصد جانبازی و هر ۳۰ ماه حضور در جبهه، معافیت یک فرزند را می‌سازد؛ پس پدری با ۵۰ درصد جانبازی دو فرزند را معاف می‌کند.
سازوکار سی‌امتیازی ماده ۲۱ آیین‌نامه جای دیگری دارد: وقتی هیچ‌یک از سه سابقه به‌تنهایی به حدنصاب نرسیده و ایثارگر دو یا سه سابقه را همزمان دارد.
ماده ۲۲ همان آیین‌نامه روشن کرده است که اگر یکی از فرزندان پیش‌تر از این معافیت استفاده کرده باشد، ایثارگر با سوابق بیشتر از امتیازهای استفاده‌شده می‌تواند برای فرزند دیگر خود تقاضا بدهد.
پس سابقه باقی‌مانده از بین نمی‌رود.

چطور معافیت سربازی ایثارگری بگیریم؟

اگر مشمول شرایط معافیت سربازی ایثارگری هستید،
ابتدا باید به یگانی که برای پدر شما کارت ایثار صادر کرده است مراجعه کنید.
پس از دریافت گواهی از این یگان، می‌توانید به پلیس+۱۰ مراجعه کرده و درخواست معافیت سربازی ایثارگری خود را ثبت کنید.
یگان صادرکننده کارت ایثار ممکن است یکی از موارد زیر باشد:

– ارتش (نیروی زمینی، هوایی، دریایی، پدافند)

– سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

– نیروی انتظامی (ژاندارمری سابق)

– ادارات دولتی واقع در مناطق عملیاتی (بسیج مستضعفین)