اخراج از دانشگاه و سربازی دو پرونده جدا هستند که یک تاریخ آن‌ها را به هم می‌دوزد.
آن تاریخ، تاریخ اخراجی است که دانشگاه در نامه خود به سازمان وظیفه عمومی می‌نویسد.
معافیت تحصیلی شما از همان تاریخ لغو می‌شود و شمارش معکوس فرجه از همان روز شروع می‌شود.
هزینه این پرونده فقط سربازی نیست.
یک طرف آن پول است: تسویه‌حساب دانشگاه، لغو تعهد آموزش رایگان و آزادسازی مدرک.
طرف دیگر چیزی است که از دست می‌رود.
اخراجی که به تحصیل برنگردد، تا پایان خدمت معافیت تحصیلی تازه نمی‌گیرد.
اینجا دقیقاً جایی است که پرونده‌های مهاجرت تحصیلی زمین می‌خورند.
کسی دو ترم سر کلاس نمی‌رود، بعد برای انصراف به دانشگاه می‌رود و حکم اخراج می‌گیرد.
در این مقاله قدم‌به‌قدم سراغ متن رسمی می‌رویم.
می‌بینیم اخراج چه زمانی به پرونده سربازی می‌رسد و فرجه یک‌ساله از کجا شروع می‌شود.
هزینه‌های مالی، تکلیف اصل مدارک و امکان خروج از کشور را هم جدا بررسی می‌کنیم.
هر جا متن رسمی ساکت است، با همین صراحت گفته می‌شود.
اگر می‌خواهید وضعیت پرونده خودتان را بسنجید، از ابزار محاسبه امتیاز سربازی بالنج شروع کنید.
بالنج برای حل مساله سربازیت کافیه.
خلاصه مقاله در یک نگاه
فرصت خواندن کل مقاله را ندارید؟
جدول زیر می‌گوید هر حکم از کدام ماده می‌آید و کجا متن رسمی ساکت است.
آخرین تطبیق با قانون و آیین‌نامه: مهر ۱۴۰۵.
| موضوع | آنچه در متن رسمی آمده | مستند |
|---|---|---|
| تکلیف معرفی | دانشجوی اخراجی باید خود را برای خدمت دوره ضرورت معرفی کند | ماده ۳۴ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) |
| مهلت معرفی | حداکثر یک سال پس از تاریخ اخراج | تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون |
| اعلام اخراج | دانشگاه ظرف سه ماه نام اخراجی‌ها را اعلام می‌کند | ماده ۱۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| معافیت تحصیلی | اخراجی در صورت عدم بازگشت به تحصیل نمی‌تواند از آن استفاده کند | تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| تنها راه بازگشت | بازگشت ظرف یک سال در همان رشته و مقطع، با تصویب کمیسیون موارد خاص | ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| هزینه آموزش رایگان | در صورت استنکاف از خدمت پرداخت می‌شود؛ مدت سربازی جزو همین خدمت است | ماده ۷ لایحه قانونی ۱۳۵۸ و تبصره ۳ ماده ۱ آیین‌نامه ۱۳۵۹ |
| اصل مدرک | تحویل اصل مدرک دیپلم و بالاتر به مدرک وضعیت مشمولیت گره خورده است | بند «د» ماده ۱۰ قانون ۱۳۶۳ |
| خروج از کشور | گذرنامه مشمول فقط با اجازه کتبی سازمان وظیفه عمومی صادر می‌شود | بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه |
| نوع تضمین خروج | سپرده نقدی یا ضمانت‌نامه بانکی و در صورت نبود امکان، تعهد کتبی | ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی ۱۳۶۴ |
| پایان فرجه بدون اقدام | غایب شناخته می‌شوید و سه یا شش ماه اضافه خدمت می‌گیرید | بند ۱ ماده ۵۸ قانون |
| رقم‌های ریالی | هیچ عددی برای شهریه، لغو تعهد یا وثیقه در قانون تعیین نشده است | قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن |
این مقاله درباره اخراج است: زمان‌بندی، هزینه، مدارک و خروج از کشور.
بحث انصراف و شمارش «یک‌بار در سنوات» را تکرار نمی‌کند.
آن موضوع را در راهنمای انصراف از دانشگاه و سربازی آورده‌ایم.
عدد و مهلت وثیقه خروج هم در راهنمای مبلغ وثیقه خروج از کشور آمده است.
عواقب کامل غیبت سربازی را در راهنمای عواقب غیبت سربازی بخوانید.
اخراج، انصراف و محرومیت از تحصیل؛ سه عنوان با یک تکلیف
سه عنوان در پرونده دانشجویی هست که مردم آن‌ها را یکی می‌گیرند.
انصراف، ترک تحصیل و اخراج.
قانون این سه را در یک جمله کنار هم آورده است.
ماده ۳۴ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰) می‌گوید دانشجوی مشمول در صورت ترک تحصیل، اخراج، انصراف یا فراغت از تحصیل باید خود را معرفی کند.
پس از نگاه تکلیف معرفی، هر سه یک اثر دارند.
نکته کلیدی اینجاست که اثر آن‌ها بر معافیت تحصیلی یکی نیست.
ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی معافیت تحصیلی (۱۳۹۲) هر سه را نام برده است.
ولی تبصره همان ماده فقط یک گروه را نام می‌برد.
آن تبصره می‌گوید دانش‌آموزان، دانشجویان و طلاب اخراجی «در صورت عدم بازگشت به تحصیل، امکان استفاده از معافیت تحصیلی را ندارند».
این جمله کوتاه، گران‌ترین جمله کل این موضوع است.
شاید بپرسید «محرومیت از تحصیل» کدام یکی است؟
این عنوان در قانون خدمت وظیفه عمومی و آیین‌نامه معافیت تحصیلی نیامده است.
در رویه فعلی، محرومیتی که به قطع رابطه آموزشی برسد، در پرونده سربازی مثل اخراج حساب می‌شود.
ملاک شما عنوانی است که دانشگاه در نامه به سازمان وظیفه عمومی می‌نویسد، نه نام محلی آن در دانشگاه.
هشدار مهم: دو ترم ثبت‌نام نکردن یا پشت سر هم مرخصی گرفتن، انصراف نیست.
در رویه آموزشی دانشگاه‌های دولتی و پیام نور، این وضعیت می‌تواند به حکم اخراج برسد، نه انصراف.
پیش از هر برنامه مهاجرت تحصیلی، وضعیت رسمی خودتان را از دانشگاه بگیرید.
یک برگه انصراف در دست، با یک حکم اخراج در پرونده، دو آینده کاملاً متفاوت است.
| عنوان پرونده | مهلت معرفی | امکان معافیت تحصیلی تازه | مستند |
|---|---|---|---|
| انصراف | یک سال از تاریخ انصراف | با شرایط ماده ۷ آیین‌نامه، یک بار در کل تحصیل | تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون و ماده ۷ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| ترک تحصیل | یک سال از تاریخ ترک تحصیل | تنها با بازگشت به تحصیل موضوع ماده ۵ | تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون و ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| اخراج | یک سال از تاریخ اخراج | در صورت عدم بازگشت به تحصیل، ندارد | تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون و تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
برای شرایط و سنوات انصراف، راهنمای انصراف از دانشگاه و سربازی را بخوانید.
خلاصه این بخش: هر سه عنوان یک مهلت یک‌ساله معرفی دارند.
تفاوت واقعی در معافیت تحصیلی آینده است.
اخراج، در صورت بازنگشتن به تحصیل، آن در را می‌بندد (تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲).
اخراج چه زمانی به پرونده سربازی شما می‌رسد؟
پرونده شما در سازمان وظیفه عمومی با نامه دانشگاه عوض می‌شود، نه با تصمیم شورای آموزشی.
ماده ۱۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ این تکلیف را روی دوش دانشگاه گذاشته است.
دانشگاه باید در صورت فراغت، ترک تحصیل، انصراف یا اخراج، نام فرد را ظرف سه ماه اعلام کند.
اعلام هم باید انفرادی و با مشخصات کامل و رشته و مقطع باشد.
این یعنی سه ماه فاصله قانونی میان حکم دانشگاه و رسیدن آن به پرونده سربازی وجود دارد.
صدر ماده ۳۴ قانون همین اعلام را «بدون تأخیر» خواسته است.
تبصره ۱ ماده ۱۵ برای دانشگاه متخلف هم تنبیه گذاشته است.
آن تنبیه، تنبیه‌های موضوع تبصره ۳ ماده ۳۴ قانون است: توبیخ کتبی و در تکرار، یک یا دو ماه انفصال از خدمت.
برای طلاب، ماده ۱۴ همان آیین‌نامه همین سه ماه را برای مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه گذاشته است.
شاید بپرسید چرا این تاریخ تا این حد مهم است؟
چون مبدأ فرجه یک‌ساله شما همان تاریخ اخراج در نامه دانشگاه است.
در رویه فعلی، تا این نامه به سازمان وظیفه عمومی نرسد، وضعیت شما در سامانه سخا همان «معافیت تحصیلی» می‌ماند.
در این حالت سخا نه فرجه نشان می‌دهد و نه غیبت.
ولی مبدأ فرجه تاریخی است که دانشگاه در نامه می‌نویسد.
اگر این تاریخ عقب‌تر باشد، ممکن است بخشی از فرجه یا همه آن گذشته باشد.
کار درست، یک کار یک‌روزه است.
نامه اخراج یا لغو معافیت تحصیلی را از دانشگاه بگیرید.
بعد وضعیت خودتان را در سامانه سخا کنترل کنید.
اگر وضعیت عوض نشده بود، کپی نامه را خودتان به واحد وظیفه عمومی شهرتان تحویل دهید.
مراحل و معنی هر وضعیت را در راهنمای استعلام وضعیت سربازی آورده‌ایم.
| گام | چه کسی انجام می‌دهد | مهلت رسمی | مستند |
|---|---|---|---|
| صدور حکم اخراج | دانشگاه یا مرکز آموزشی | در متن آیین‌نامه مهلتی نیامده است | آیین‌نامه‌های آموزشی هر دانشگاه |
| اعلام نام اخراجی به سازمان | دانشگاه | ظرف سه ماه | ماده ۱۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| اعلام نام طلبه اخراجی | مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه | ظرف سه ماه | ماده ۱۴ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| معرفی خود مشمول | شخص اخراجی | حداکثر یک سال از تاریخ اخراج | تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون |
نکته حقوقی: مهلت سه‌ماهه ماده ۱۵ تکلیف دانشگاه است، نه مهلت شما.
مهلت یک‌ساله شما از تاریخ اخراج شمرده می‌شود، نه از روزی که نامه به سازمان می‌رسد.
پس دیر فرستادن نامه از سوی دانشگاه، فرجه شما را تمدید نمی‌کند.
خلاصه این بخش: دانشگاه ظرف سه ماه باید اخراج شما را اعلام کند.
مبدأ فرجه یک‌ساله، تاریخ اخراج است.
تا تغییر وضعیت در سخا را نبینید، فرض نکنید پرونده‌تان به‌روز شده است.
فرجه یک‌ساله پس از اخراج؛ در این یک سال چه حقی دارید؟
فرجه یک‌ساله، نام رسمی ندارد.
آنچه قانون نوشته، یک مهلت است.
تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) می‌گوید مهلت معرفی این مشمولان «حداکثر یک سال پس از تاریخ انصراف، ترک تحصیل و اخراج و فراغت از تحصیل است».
این یعنی اخراج هم مثل فارغ‌التحصیلی یک سال کامل مهلت دارد.
تاریخ شروع و پایان همین فرجه را می‌توانید در محاسبه‌گر فرجه یک‌ساله سربازی بالنج بسنجید.
مبدأ را همان تاریخی بگذارید که دانشگاه در نامه نوشته است.
در این یک سال شما مشمول هستید، ولی غایب نیستید.
همین تفاوت، کل حق‌وحقوق شما را می‌سازد.
می‌توانید برگ آماده به خدمت بگیرید، درخواست کسری خدمت بدهید یا برای معافیت پرونده تشکیل دهید.
می‌توانید با سپردن تضمین از کشور خارج شوید.
می‌توانید اصل مدارک تحصیلی خود را آزاد کنید.
ماده ۱۳ آیین‌نامه ۱۳۹۲ یک حالت دیگر را هم پوشش داده است.
اگر سنوات مجاز تحصیل شما تمام شود و فارغ‌التحصیل هم نشده باشید، باز یک سال مهلت دارید.
همان ماده یک قید مهم دارد.
فارغ‌التحصیل شدن در آن مهلت یک‌ساله، مجوزی برای صدور معافیت تحصیلی مقطع بالاتر نیست.
برای دانشجوی اخراجی خارج از کشور، مهلت جای دیگری نوشته شده است.
تبصره ۲ ماده ۳۴ قانون و ماده ۱۶ آیین‌نامه ۱۳۹۲ همان یک سال را تکرار کرده‌اند.
تفاوت در محل معرفی است: نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در خارج یا مراکز تعیین‌شده در داخل.
شرایط کامل این گروه را در راهنمای شرایط مشمولان خارج از کشور آورده‌ایم.
خلاصه این بخش: اخراج، فرجه یک‌ساله را از شما نمی‌گیرد.
مبدأ آن تاریخ اخراج است و در متن قانون تمدیدی برای آن پیش‌بینی نشده است.
در طول این یک سال مشمول هستید، نه غایب.
معافیت تحصیلی پس از اخراج؛ تنها یک در باز است
این بخش، گران‌ترین اثر اخراج است.
ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ یک در باز گذاشته و تبصره آن همان در را برای بقیه بسته است.
در باز این است: بازگشت به تحصیل.
ماده ۵ می‌گوید معافیت تحصیلی اخراجی «استمرار می‌یابد»، اگر ظرف یک سال از تاریخ اخراج در همان رشته و مقطع به تحصیل بازگردد.
این مسیر دو امضا می‌خواهد.
اول درخواست خود دانشگاه یا مدرسه یا مرکز مربوط.
دوم تصویب کمیسیون موارد خاص مرکزی یا استانی.
قید سوم هم رعایت سقف سنوات تحصیلی موضوع مواد ۳۲ و ۳۳ قانون است.
در بسته این است: هر مسیر دیگری.
تبصره ماده ۵ صریح است و اخراجی را «در صورت عدم بازگشت به تحصیل» از معافیت تحصیلی محروم کرده است.
این یعنی رشته تازه، دانشگاه تازه و مقطع تازه، راه حل این پرونده نیست.
در رویه فعلی سازمان وظیفه عمومی، برای فرد اخراجی معافیت تحصیلی داخلی یا خارجی صادر نمی‌شود.
تا تعیین تکلیف خدمت، این در بسته می‌ماند.
ماده ۶ همان آیین‌نامه مانع دومی هم ساخته است.
معافیت تحصیلی برای هر مقطع فقط یک بار صادر می‌شود.
پس ثبت‌نام تازه در همان مقطع، معافیت تازه نمی‌آورد.
ماده ۳۵ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) هم همین حکم را دارد.
در برخی مطالب اینترنتی گفته می‌شود اخراج و انصراف از نظر معافیت تحصیلی هیچ تفاوتی ندارند.
این جمله با متن تبصره ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی معافیت تحصیلی مطابقت ندارد.
آن تبصره فقط اخراجی‌ها را نام برده و فقط آن‌ها را از معافیت تحصیلی محروم کرده است.
بنابراین عبارت «اخراج و انصراف یکی است» مبنای مناسبی برای برنامه تحصیلی شما نیست.
| وضعیت شما | معافیت تحصیلی داخلی | معافیت تحصیلی خارجی | مستند |
|---|---|---|---|
| اخراجی که ظرف یک سال به همان رشته و مقطع برگردد | استمرار می‌یابد | پس از بازگشت، طبق قواعد عادی | ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| اخراجی که به تحصیل برنمی‌گردد | صادر نمی‌شود | صادر نمی‌شود | تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| اخراجی که وارد غیبت شده است | صادر نمی‌شود | صادر نمی‌شود | ماده ۲۹ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| کسی که خارج از ضوابط از کشور خارج شده است | صادر نمی‌شود | صادر نمی‌شود | ماده ۲۶ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
خلاصه این بخش: تنها راه نگه داشتن معافیت تحصیلی پس از اخراج، بازگشت به همان رشته و مقطع است.
آن بازگشت باید ظرف یک سال و با تصویب کمیسیون موارد خاص باشد.
در غیر این صورت، تا پایان تعیین تکلیف خدمت معافیت تحصیلی تازه‌ای در کار نیست.
هزینه‌های مالی اخراج از دانشگاه چقدر است؟
حالا به پرسش مالی این پرونده می‌رسیم: اخراج چقدر هزینه دارد؟
پاسخ به یک چیز بستگی دارد: دوره تحصیلی شما شهریه داشت یا رایگان بود؟
قانون این دو را جدا کرده است.
برای دوره‌های روزانه دولتی، مبنا یک متن قانونی قدیمی است.
نام کامل آن «لایحه قانونی اصلاح مواد ۷ و ۸ قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی» است.
این متن در مهر ۱۳۵۸ تصویب شده و در این مقاله «لایحه قانونی ۱۳۵۸» نامیده می‌شود.
ماده ۷ آن می‌گوید استفاده‌کننده از آموزش رایگان مکلف است «برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کرده‌اند در ایران خدمت» کند.
ادامه ماده تکلیف استنکاف را روشن کرده است.
در آن حالت باید «هزینه تحصیلات رایگان را تمام یا به تناسب مدتی که خدمت نکرده‌اند به دولت» بپردازید.
همین پرداخت است که در سامانه‌ها «لغو تعهد خدمت آموزش رایگان» نام گرفته است.
این یعنی هزینه آموزش رایگان، جریمه اخراج نیست.
بهای سال‌هایی است که دولت برای شما پرداخته و شما خدمتش را انجام نداده‌اید.
به همین دلیل با شمار نیم‌سال‌هایی که گذرانده‌اید بالا و پایین می‌رود.
تبصره همان ماده ۷ تعیین نحوه احتساب هزینه را به آیین‌نامه اجرایی سپرده است.
یک حکم مهم در همان آیین‌نامه (مصوب ۱۲ خرداد ۱۳۵۹) آمده است.
تبصره ۳ ماده ۱ آن، مدت خدمت وظیفه عمومی را هم جزو این خدمت حساب کرده است.
ماده ۱۴ همان آیین‌نامه دانشجوی اخراجی را هم مشمول آن دانسته است.
پس سربازی پس از اخراج، از تعهد آموزش رایگان شما کم می‌کند.
دستورالعمل جامع ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان وزارت علوم (نسخه ۱۳۹۶) هم همین حکم را تکرار کرده است.
در رویه فعلی، رقم را سازمان امور دانشجویان بر پایه مقطع و گروه آموزشی اعلام می‌کند.
درخواست لغو تعهد هم در سامانه همان سازمان ثبت می‌شود.
برای دوره‌های شهریه‌پرداز داستان جور دیگری است.
نوبت دوم، غیرانتفاعی، پیام نور، مجازی و دانشگاه آزاد اسلامی از آموزش رایگان استفاده نکرده‌اند.
پس ماده ۷ موضوع آن‌ها نیست و تعهد خدمتی هم در کار نیست.
هزینه این گروه، بدهی شهریه و تسویه‌حساب با خود دانشگاه است.
در رویه فعلی این دانشگاه‌ها، صورت‌حساب تا نیم‌سالی که نام شما در فهرست دانشجویان بوده بسته می‌شود.
رقم آن هم به نرخ روز مراجعه محاسبه می‌شود، نه نرخ سال ترک تحصیل.
| نوع دوره | عنوان هزینه | مرجع تعیین رقم | مستند حکم |
|---|---|---|---|
| روزانه دولتی (آموزش رایگان) | هزینه تحصیلات رایگان (لغو تعهد) | سازمان امور دانشجویان | ماده ۷ لایحه قانونی ۱۳۵۸ و ماده ۴ آیین‌نامه ۱۳۵۹ |
| روزانه دولتی | آزادسازی اصل مدرک (همان پرداخت لغو تعهد) | سازمان امور دانشجویان و دانشگاه | ماده ۶ و ماده ۹ آیین‌نامه ۱۳۵۹ |
| شهریه‌پرداز و دانشگاه آزاد | بدهی شهریه و تسویه‌حساب | خود دانشگاه | آیین‌نامه مالی هر دانشگاه |
| همه دوره‌ها | وثیقه خروج از کشور | سازمان وظیفه عمومی | ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی ۱۳۶۴ |
توجه: هزینه‌ها ممکن است با ابلاغ تازه وزارت علوم یا دانشگاه تغییر کند.
هیچ عددی برای هزینه آموزش رایگان، آزادسازی مدرک یا تسویه‌حساب در قانون تعیین نشده است.
رقم پرونده خودتان را همان روز از سامانه سازمان امور دانشجویان و از دانشگاه بگیرید.
یک نکته عملی هم هست که در هیچ متنی ننوشته‌اند.
در رویه فعلی دانشگاه آزاد و دانشگاه‌های غیرانتفاعی، نامه اخراج یا لغو معافیت تحصیلی تا تسویه‌حساب صادر نمی‌شود.
نتیجه‌اش این است که وضعیت شما در سخا عوض نمی‌شود و معلوم نیست دانشگاه چه تاریخی را مبدأ فرجه می‌نویسد.
هرچه دیرتر مراجعه کنید، صورت‌حساب به نرخ روز سنگین‌تر می‌شود.
نکته دوم، ترتیب لغو تعهد است.
در رویه سازمان امور دانشجویان، لغو تعهد مقطع‌به‌مقطع انجام می‌شود.
ترتیب مقاطع را خود سامانه در پرونده شما نشان می‌دهد.
عبارت «اخراج هیچ هزینه مالی ندارد» که در برخی مطالب اینترنتی دیده می‌شود، با ماده ۷ لایحه قانونی ۱۳۵۸ مطابقت ندارد.
آن ماده تکلیف پرداخت را به استنکاف از خدمت گره زده است، نه به عنوان پرونده.
پس اخراج، تعهد آموزش رایگان شما را پاک نمی‌کند.
در برخی سایت‌ها گفته می‌شود که هزینه آموزش رایگان رقم ثابتی دارد، ولی در آیین‌نامه رسمی این مورد یافت نشده است.
متن اسکن‌شده آیین‌نامه ۱۳۵۹ در فایل رسمی سازمان امور دانشجویان وزارت علوم آمده است.
تبصره ماده ۴ آن هم تعیین رقم را به وزارت سپرده است.
برای اطمینان، رقم لغو تعهد و بدهی شهریه خودتان را جدا استعلام کنید.
خلاصه این بخش: دانشجوی روزانه اگر خدمت موضوع ماده ۷ لایحه قانونی ۱۳۵۸ را انجام ندهد، هزینه تحصیلات رایگان را می‌پردازد.
مدت سربازی هم جزو همین خدمت حساب می‌شود.
دانشجوی شهریه‌پرداز، بدهی شهریه و تسویه‌حساب دانشگاه را می‌پردازد.
هیچ‌کدام از این دو رقم در قانون ثابت نشده است.
اصل مدارک تحصیلی؛ چرا در دانشگاه قفل می‌شود؟
یک هزینه پنهان اخراج، ماندن اصل مدارک در دانشگاه است.
مبنای آن بند «د» ماده ۱۰ قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۶۳) است.
آن بند «تحویل اصل گواهینامه یا پایان‌نامه دوره‌های تحصیلی دیپلم و بالاتر» را به ارائه مدرک وضعیت مشمولیت گره زده است.
این یعنی پرداخت هزینه آزادسازی به تنهایی کافی نیست.
ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۹۱) مدارک وضعیت مشمولیت را فهرست کرده است.
چهار مورد این فهرست در پرونده‌های اخراجی پرکاربرد است.
| مدرک وضعیت مشمولیت | شرط اعتبار | در دسترس فرد اخراجی هست؟ |
|---|---|---|
| کارت پایان خدمت یا معافیت دائم | بدون محدودیت زمانی | پس از انجام یا معافیت از خدمت |
| گواهی اشتغال به تحصیل دارای شماره معافیت تحصیلی | در مدت اعتبار آن | خیر، چون معافیت تحصیلی تازه برای او صادر نمی‌شود |
| برگ آماده به خدمت بدون غیبت | در مدت اعتبار آن | بله، در طول فرجه یک‌ساله |
| برگ معافیت موقت کفالت یا پزشکی | در مدت اعتبار آن | در صورت صدور معافیت موقت |
جدول بالا یک نتیجه ساده دارد.
برای فرد اخراجی که به تحصیل برنمی‌گردد، عملی‌ترین کلید آزادسازی مدرک برگ آماده به خدمت است.
آن برگه در طول فرجه یک‌ساله و بدون غیبت صادر می‌شود.
گرفتن این برگه به‌خودی‌خود تعهد تازه‌ای نمی‌سازد، ولی تاریخ اعزام شما را قطعی می‌کند.
در رویه فعلی سازمان وظیفه عمومی، این تاریخ اول ماه بعد زده می‌شود، نه پایان فرجه.
پس گرفتن آن، باقی‌مانده فرجه شما را عملاً کوتاه می‌کند.
این رویه در متن قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن نیامده است.
هشدار اینجاست که این کلید تاریخ انقضا دارد.
برگ آماده به خدمت فقط «در مدت اعتبار آن» و «بدون غیبت» مدرک وضعیت مشمولیت است.
اگر فرجه تمام شود و غایب شوید، هر چهار کلید از دست شما خارج می‌شود.
آن وقت تا پایان خدمت به اصل مدرک خود نمی‌رسید.
توصیه حقوقی: اگر برنامه خروج از کشور دارید، مدارک را پیش از سفر آزاد کنید.
ترتیب کار این است: پرداخت هزینه لغو تعهد، گرفتن برگ آماده به خدمت، تحویل آن به دانشگاه.
اگر پس از گرفتن این برگه سفر می‌کنید، درخواست خروج را همان روز ثبت کنید.
در رویه فعلی، تاریخ بازگشت هر سفر باید پانزده روز پیش از تاریخ اعزام باشد.
این عدد در متن قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن نیامده است.
برگ آماده به خدمت را در رویه فعلی باید خود شما از دفتر پلیس+۱۰ بگیرید.
مدرکی که آزاد نشود، بعد از ورود به غیبت در دانشگاه قفل می‌شود.
خلاصه این بخش: پرداخت هزینه آزادسازی، نیمی از کار است.
نیم دیگر، ارائه یکی از مدارک وضعیت مشمولیت ماده ۹ آیین‌نامه ۱۳۹۱ است.
برای اخراجی، برگ آماده به خدمت در طول فرجه عملی‌ترین مسیر است.
کدام مسیر خروج برای پرونده شما باز است؟
با اخراج می‌توانید از کشور خارج شوید؟
پرسش دوم این است: با اخراج می‌توانم درخواست خروج از کشور بدهم؟
پاسخ کوتاه بله است، ولی نه از هر مسیری.
مبنای کلی همان بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه (مصوب ۱۳۵۱) است.
گذرنامه برای «مشمولین وظیفه عمومی با اجازه کتبی اداره وظیفه عمومی» صادر می‌شود.
پس تا در فرجه هستید و غایب نشده‌اید، سازمان وظیفه عمومی می‌تواند اجازه خروج بدهد.
ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی قانون (مصوب ۱۳۶۴) شکل تضمین آن را گفته است.
آن ماده «سپرده نقدی یا ضمانت‌نامه بانکی» را نام برده و تبصره‌اش تعهد کتبی را جایگزین ممکن دانسته است.
در باز شما مسیر سفرهای سیاحتی و زیارتی است.
در بسته شما مسیر معافیت تحصیلی خارج از کشور است.
ماده ۳۶ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) آن مسیر را به دارندگان مدرک کارشناسی و بالاتر داده است.
ولی تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ فرد اخراجی را از استفاده از معافیت تحصیلی محروم کرده است.
این یعنی اخراجی حتی با پذیرش از یک دانشگاه معتبر خارجی، معافیت تحصیلی خارجی نمی‌گیرد.
نتیجه عملی این دو جمله مهم است.
اخراجی که قصد تحصیل در خارج دارد، در عمل تنها با مجوز سفر سیاحتی از کشور خارج می‌شود.
آن مجوز وثیقه می‌خواهد و مدت تعیین‌شده دارد.
در رویه فعلی سازمان وظیفه عمومی، مدت این مجوز برای هر سفر سی روز است و در طول فرجه چند بار قابل درخواست است.
این عدد در متن قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن نیامده است.
ماده ۱۳ آیین‌نامه اجرایی ۱۳۵۹ هم یک حکم قدیمی درباره خروج دارد.
خروج دانشجوی آموزش رایگان پیش از ایفای تعهد را به تعهدنامه رسمی و ضمانت نزد وزارت علوم گره زده است.
این تضمین جدا از وثیقه خروج مشمولان است.
در رویه فعلی نشانه‌ای از گرفتن آن دیده نمی‌شود و برای سفر سیاحتی لغو تعهد هم شرط نیست.
ولی اصل مدرک تا لغو تعهد آزاد نمی‌شود.
یک تله هم در همین مسیر هست.
ماده ۲۶ آیین‌نامه ۱۳۹۲ می‌گوید مشمولانی که «خارج از ضوابط قانون و این آیین‌نامه از کشور خارج شده باشند» نمی‌توانند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند.
در رویه فعلی، دانشجویی که با مجوز سیاحتی خارج شود و همان‌جا تحصیل را شروع کند، معافیت تحصیلی خارجی نمی‌گیرد.
ملاک این است که او در همان زمان در ایران هم دانشجو بوده است.
برای فرد اخراجی این در از پیش به حکم تبصره ماده ۵ بسته است.
این تله برای دانشجویی مهم است که پیش از شروع تحصیل در خارج، از دانشگاه ایران انصراف نداده است.
عدد و مهلت وثیقه خروج را در راهنمای مبلغ وثیقه خروج از کشور آورده‌ایم.
| مسیر خروج | در دسترس فرد اخراجی | تضمین | مستند |
|---|---|---|---|
| سفر سیاحتی | بله، در طول فرجه و بدون غیبت | وثیقه یا ضمانت‌نامه بانکی | بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه و ماده ۱۰۳ آیین‌نامه ۱۳۶۴ |
| سفر زیارتی | بله، در طول فرجه و بدون غیبت | وثیقه | بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه |
| معافیت تحصیلی خارج از کشور | خیر | موضوع ندارد | تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ |
| خروج مشمول غایب | فقط برای معالجه بیماری | تشخیص شورای پزشکی ماده ۴۳ قانون | ماده ۱۰۲ آیین‌نامه ۱۳۶۴ |
هشدار: اجازه خروج یک امضای همیشگی نیست.
ماده ۱۹ قانون گذرنامه می‌گوید اگر مانع پس از صدور پیدا شود، از خروج جلوگیری و گذرنامه ضبط می‌شود.
ورود شما به غیبت، یکی از همین مانع‌ها است.
پس تاریخ پایان فرجه خود را پیش از خرید بلیت کنترل کنید.
حالا پرسش سخت‌تر: اگر در آن سفر سر موعد برنگردید چه می‌شود؟
دو اثر، مستقل از پرونده اخراج شما، اجرا می‌شود.
اثر اول ضبط تضمین است و مبنای آن ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی ۱۳۶۴ است.
اثر دوم ممنوع‌الخروج شدن است.
صفحه کنسولی وزارت امور خارجه این حالت را صریح نوشته است: «حسب مورد ضبط وثیقه انجام و مشمول ممنوع‌الخروج خواهد شد».
در رویه فعلی سازمان وظیفه عمومی، این ممنوعیت شش ماه از تاریخ بازگشت شما به ایران است.
مدت آن در متن قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی نیامده است.
نکته مهم برای پرونده اخراجی این است که این شش ماه از فرجه شما می‌خورد.
پس اگر هنگام بازگشت فرجه کمی مانده باشد، شش ماه بعد دیگر مجوز خروج تازه نمی‌گیرید.
تفکیک کامل این حالت‌ها را در راهنمای مبلغ وثیقه خروج از کشور آورده‌ایم.
برای رقم وثیقه، مهلت‌ها و پیامد دیر برگشتن این مقاله را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: اخراجی در طول فرجه و بدون غیبت می‌تواند با سپردن وثیقه سفر کند.
مسیر معافیت تحصیلی خارج از کشور برای او بسته است (تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲).
دیر برگشتن، ضبط وثیقه و ممنوع‌الخروجی می‌آورد و از فرجه او می‌خورد.
پایان فرجه بدون تعیین تکلیف؛ غیبت و اضافه خدمت
اگر آن یک سال بگذرد و پرونده‌ای تشکیل نشود، عنوان پرونده عوض می‌شود.
ماده ۵۸ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) مشمولی را که در مهلت یا موعد مقرر خود را معرفی نکند غایب می‌داند.
بند ۱ همین ماده در زمان صلح دو پله دارد.
غیبت اولیه تا سه ماه، سه ماه اضافه خدمت دارد.
غیبت اولیه بیشتر از سه ماه، شش ماه اضافه خدمت دارد.
بند ۲ ماده ۵۸ سخت‌ترین حالت را توصیف کرده است.
اگر غیبت اولیه در زمان صلح از یک سال بگذرد، مشمول «فراری» محسوب می‌شود.
او علاوه بر اضافه خدمت، به مراجع صالح قضایی معرفی می‌شود.
تبصره ۱ همین ماده راه بخشش اضافه خدمت را باز گذاشته است.
آن بخشش در حین خدمت، با گواهی فرماندهان و تصویب مقامات مربوط ممکن است.
غیبت فراتر از خدمت هم هزینه دارد.
ماده ۱۰ قانون خدمت وظیفه عمومی از جمله این کارها را به ارائه مدرک وضعیت مشمولیت گره زده است:
- شرکت در آزمون رانندگی و گرفتن گواهینامه.
- تحویل اصل گواهینامه یا پایان‌نامه دوره‌های تحصیلی دیپلم و بالاتر.
- صدور پروانه کسب و اجازه اشتغال و عضویت در شرکت‌های تعاونی.
- دریافت وام و کمک‌های کشاورزی، صنعتی، دامداری و مسکن از بانک‌ها و دستگاه‌های دولتی.
- استخدام در وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی و نهادهای قانونی.
ماده ۲۹ آیین‌نامه ۱۳۹۲ مانع تازه‌ای هم اضافه می‌کند.
برای مشمول غایب، در صورتی که عذرش موجه نباشد، معافیت تحصیلی صادر نمی‌شود.
استثنای آن فقط عذر موجه موضوع تبصره ۳ ماده ۵۸ قانون است.
پس ورود به غیبت، آخرین در باقی‌مانده را هم می‌بندد.
راه‌های توجیه غیبت و مدارک آن را در راهنمای عواقب غیبت سربازی آورده‌ایم.
خلاصه این بخش: پایان فرجه بدون اقدام، غیبت می‌آورد.
غیبت در زمان صلح سه یا شش ماه اضافه خدمت دارد و پس از یک سال عنوان فراری می‌آورد.
ماده ۱۰ قانون هم فهرست بلندی از کارهای روزمره را به مدرک وضعیت مشمولیت گره زده است.
اشتباهات رایج در پرونده اخراج از دانشگاه
این اشتباه‌ها پرونده‌های اخراجی را گران می‌کنند.
| اشتباه | چرا پیش می‌آید | راهکار |
|---|---|---|
| ثبت‌نام نکردن به امید انصراف بعدی | تصور اینکه نرفتن سر کلاس همان انصراف است | پیش از هر تصمیم، وضعیت رسمی خود را از دانشگاه بگیرید |
| رها کردن پرونده دانشگاهی پس از خروج از کشور | تصور اینکه معافیت تحصیلی قدیمی همچنان کار می‌کند | نامه انصراف یا اخراج را بگیرید تا تاریخ شروع فرجه معلوم شود |
| اقدام برای معافیت تحصیلی تازه پس از اخراج | بی‌خبری از تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ | بازگشت به همان رشته و مقطع را با کمیسیون موارد خاص بررسی کنید |
| گرفتن یا نگرفتن بی‌برنامه برگ آماده به خدمت | ندانستن اینکه تاریخ اعزام آن نزدیک زده می‌شود | برگه را زمانی بگیرید که برای آزادسازی مدرک و اعزام آماده‌اید؛ اگر پس از آن سفر می‌کنید، بازگشت باید پانزده روز پیش از تاریخ اعزام باشد |
| عقب انداختن تسویه‌حساب دانشگاه | تصور اینکه بدهی ثابت می‌ماند | هرچه زودتر تسویه کنید، چون صورت‌حساب به نرخ روز بسته می‌شود |
| خروج سیاحتی برای تحصیل | بسته بودن مسیر معافیت تحصیلی خارجی | پیش از سفر بدانید که تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ این مسیر را بسته است |
خلاصه این بخش: دو خطای پرهزینه، نگرفتن وضعیت رسمی و رها کردن پرونده است.
خطای سوم، گذراندن فرجه یک‌ساله بدون هیچ اقدامی است.
لینک‌های مفید رسمی
آیین‌نامه اجرایی معافیت تحصیلی (مصوب ۱۳۹۲) – مرکز پژوهش‌های مجلس
قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۹۰) – مرکز پژوهش‌های مجلس
قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۶۳) – مرکز پژوهش‌های مجلس
آیین‌نامه اجرایی قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۹۱) – مرکز پژوهش‌های مجلس
آیین‌نامه اجرایی قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۶۴) – مرکز پژوهش‌های مجلس
قانون گذرنامه (مصوب ۱۳۵۱) – مرکز پژوهش‌های مجلس
جمع‌بندی
اخراج از دانشگاه و سربازی، یک پرونده با سه صورت‌حساب است.
صورت‌حساب اول پول است و صورت‌حساب دوم زمان.
صورت‌حساب سوم چیزی است که پس نمی‌آید: معافیت تحصیلی.
خوشبختانه هر سه را می‌توان با یک کار ساده کوچک کرد.
تاریخ اخراج خود را بگیرید و فرجه یک‌ساله را خالی نگذارید.
- دانشجوی اخراجی باید خود را برای خدمت دوره ضرورت معرفی کند (ماده ۳۴ قانون، اصلاحی ۱۳۹۰).
- مهلت معرفی حداکثر یک سال از تاریخ اخراج است (تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون).
- دانشگاه ظرف سه ماه باید نام اخراجی را به سازمان اعلام کند (ماده ۱۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲).
- اخراجی که به تحصیل برنگردد، از معافیت تحصیلی محروم است (تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲).
- بازگشت ظرف یک سال به همان رشته و مقطع، با تصویب کمیسیون موارد خاص، معافیت را استمرار می‌دهد (ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲).
- دانشجوی روزانه در صورت استنکاف از خدمت، هزینه تحصیلات رایگان را می‌پردازد (ماده ۷ لایحه قانونی ۱۳۵۸).
- تحویل اصل مدرک دیپلم و بالاتر به مدرک وضعیت مشمولیت گره خورده است (بند «د» ماده ۱۰ قانون ۱۳۶۳).
- خروج از کشور در طول فرجه با اجازه کتبی سازمان و سپردن تضمین ممکن است (بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه و ماده ۱۰۳ آیین‌نامه ۱۳۶۴).
- پایان فرجه بدون اقدام، غیبت و سه یا شش ماه اضافه خدمت می‌آورد (بند ۱ ماده ۵۸ قانون).
- هیچ رقم ریالی برای شهریه، لغو تعهد یا وثیقه در این متن‌ها تعیین نشده است.
سوالات متداول درباره اخراج از دانشگاه و سربازی
معافیت تحصیلی شما لغو می‌شود و مهلت یک‌ساله معرفی شروع می‌شود.
ماده ۳۴ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰) دانشجوی اخراجی را مکلف به معرفی کرده است.
تبصره ۱ همان ماده این مهلت را «حداکثر یک سال پس از تاریخ … اخراج» گذاشته است.
در طول این یک سال مشمول هستید، نه غایب.
خیر، مگر به تحصیل بازگردید.
تبصره ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی معافیت تحصیلی (۱۳۹۲) اخراجی را «در صورت عدم بازگشت به تحصیل» از معافیت تحصیلی محروم کرده است.
خود ماده ۵ یک راه گذاشته است: بازگشت ظرف یک سال در همان رشته و مقطع.
آن بازگشت درخواست دانشگاه و تصویب کمیسیون موارد خاص می‌خواهد.
مهلت معرفی هر دو یک سال است و تفاوت در معافیت تحصیلی آینده است.
تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون مهلت را برای اخراج و انصراف یکسان گذاشته است.
ولی تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ فقط اخراجی را از معافیت تحصیلی محروم کرده است.
شرایط معافیت دانشجوی انصرافی در ماده ۷ همان آیین‌نامه آمده است.
در پرونده سربازی بله، اگر به قطع رابطه آموزشی رسیده باشد.
خود این عنوان در قانون خدمت وظیفه عمومی و آیین‌نامه معافیت تحصیلی نیامده است.
در پرونده سربازی، آنچه ملاک است عنوانی است که دانشگاه در نامه به سازمان وظیفه عمومی می‌نویسد.
اگر آن نامه قطع رابطه آموزشی را اخراج بنامد، حکم تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ بر شما بار می‌شود.
پس متن نامه را بخوانید و کپی آن را نگه دارید.
از تاریخ اخراج.
تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون مبدأ را «تاریخ … اخراج» گذاشته است، نه تاریخ رسیدن نامه به سازمان.
ماده ۱۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ به دانشگاه سه ماه مهلت اعلام داده است.
آن سه ماه مهلت دانشگاه است و فرجه شما را تمدید نمی‌کند.
بسته به اینکه دوره شما رایگان بوده یا شهریه داشته، فرق می‌کند.
دانشجوی دوره روزانه از آموزش رایگان استفاده کرده و تعهد خدمت دارد.
ماده ۷ لایحه قانونی ۱۳۵۸ او را در صورت استنکاف از آن خدمت، مکلف به پرداخت هزینه تحصیلات رایگان کرده است.
مدت سربازی هم جزو این خدمت حساب می‌شود (تبصره ۳ ماده ۱ آیین‌نامه ۱۳۵۹).
دانشجوی شهریه‌پرداز تعهد خدمتی ندارد و فقط بدهی شهریه و تسویه‌حساب دانشگاه را می‌پردازد.
هیچ عددی برای این دو در قانون تعیین نشده است و رقم را سازمان امور دانشجویان و دانشگاه اعلام می‌کنند.
بله، اگر یکی از مدارک وضعیت مشمولیت را داشته باشید.
بند «د» ماده ۱۰ قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۶۳) تحویل اصل مدرک دیپلم و بالاتر را به همین مدرک گره زده است.
ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی قانون (مصوب ۱۳۹۱) فهرست این مدارک را دارد.
برای فرد اخراجی، برگ آماده به خدمت بدون غیبت در طول فرجه عملی‌ترین مورد این فهرست است.
اگر آن مقطع را رایگان خوانده‌اید، لغو تعهد آموزش رایگان آن هم لازم است (ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی ۱۳۵۹).
در رویه فعلی، تاریخ اعزام آن نزدیک زده می‌شود.
بله، تا در فرجه هستید و غایب نشده‌اید.
بند ۲ ماده ۱۸ قانون گذرنامه (مصوب ۱۳۵۱) صدور گذرنامه مشمول را به اجازه کتبی اداره وظیفه عمومی سپرده است.
ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی قانون (مصوب ۱۳۶۴) تضمین آن را «سپرده نقدی یا ضمانت‌نامه بانکی» دانسته است.
تبصره همان ماده در صورت نبود امکان، تعهد کتبی را جایگزین ممکن کرده است.
خیر.
ماده ۳۶ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) این مسیر را به دارندگان کارشناسی و بالاتر داده است.
ولی تبصره ماده ۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ فرد اخراجی را از استفاده از معافیت تحصیلی محروم کرده است.
پس پذیرش از یک دانشگاه معتبر خارجی هم این در را باز نمی‌کند.
تضمین شما ضبط می‌شود و ممنوع‌الخروج می‌شوید.
ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی ۱۳۶۴ ضبط مبلغ به نفع دولت را به «عدم مراجعه به موقع» گره زده است.
صفحه کنسولی وزارت امور خارجه هم نوشته است «حسب مورد ضبط وثیقه انجام و مشمول ممنوع‌الخروج خواهد شد».
در رویه فعلی سازمان وظیفه عمومی این ممنوعیت شش ماه از تاریخ بازگشت است؛ مدت آن در متن قانون و آیین‌نامه‌ها نیامده است.
خیر، تا وقتی مهلت معرفی شما تمام نشده باشد.
ماده ۵۸ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) غیبت را به نرسیدن به «مهلت یا موعد مقرر» گره زده است.
پس تا پایان فرجه یک‌ساله، دیر برگشتن ضبط وثیقه و ممنوع‌الخروجی دارد و غیبت نمی‌آورد.
اگر تاریخ اعزام شما در نبودتان بگذرد، اضافه خدمت ماده ۵۸ هم اضافه می‌شود.
غایب شناخته می‌شوید و اضافه خدمت می‌گیرید.
بند ۱ ماده ۵۸ قانون در زمان صلح برای غیبت اولیه تا سه ماه، سه ماه اضافه خدمت گذاشته است.
برای غیبت اولیه بیشتر از سه ماه، شش ماه اضافه خدمت تعیین شده است.
بند ۲ همان ماده غیبت بیش از یک سال در زمان صلح را «فراری» دانسته و پرونده را به مراجع قضایی می‌فرستد.
خیر، متن قانون و آیین‌نامه، اعلام اخراج را به تسویه‌حساب مشروط نکرده است.
ماده ۱۵ آیین‌نامه ۱۳۹۲ اعلام نام اخراجی را ظرف سه ماه تکلیف دانشگاه دانسته است.
در رویه فعلی دانشگاه آزاد و دانشگاه‌های غیرانتفاعی، این نامه تا تسویه‌حساب صادر نمی‌شود.
نتیجه آن معلق ماندن وضعیت شما در سخا و سنگین‌تر شدن صورت‌حساب به نرخ روز است.
مبدأ فرجه هم تاریخی است که دانشگاه در نامه می‌نویسد، نه روز رسیدن نامه.
کارهای موضوع ماده ۱۰ قانون خدمت وظیفه عمومی.
گرفتن گواهینامه رانندگی، تحویل اصل مدرک تحصیلی و صدور پروانه کسب از همین دسته‌اند.
دریافت وام از بانک‌ها و دستگاه‌های دولتی و استخدام دولتی هم در این فهرست آمده است.
ماده ۲۹ آیین‌نامه ۱۳۹۲ هم صدور معافیت تحصیلی برای مشمول غایب با عذر غیرموجه را منع کرده است.
مشاوره فوری تو خونه!
با سه کلیک، کارشناس بالنج بهت زنگ میزنه.
