معافیت تحصیلی داخلی به عنوان یک معافیت موقت برای افرادی بالای ۱۸ سال در نظر گرفته میشود.
این نوع معافیت بهدلیل ادامه تحصیل در مقطع دبیرستان یا تحصیلات دانشگاهی به افراد داخل کشور تعلق میگیرد و آنها را برای مدتی از خدمت سربازی معاف میکند.
این وضعیت تا زمانی که فرد تحصیلات خود را به اتمام رسانده و
طبق قوانین مربوطه مشمول شرایط اعزام به خدمت قرار گیرد، برقرار خواهد بود.
معافیت تحصیلی داخلی در دو بخش اصلی دانشآموزی و دانشجویی قابلبررسی است.
حتی افرادی که ترک تحصیل میکنند یا توسط دانشگاه اخراج میشوند،
نیز مشمول قوانین خاصی برای معافیت موقت تحصیلی خواهند بود.
توجه داشته باشید که معافیت تحصیلی داخلی با معافیت تحصیلی خارجی فرق میکند و قوانین مختص به خود را دارد.
در این مطلب قوانین و شرایط انواع معافیت تحصیلی داخلی بهطور کامل بیان شده است.
برای آشنایی با انواع معافیت سربازی حتما این مقاله را ببینید.
معافیت تحصیلی برای دانشجویان داخل کشور چگونه است؟
هر ساله به جمع دانشجویان افزوده میشود که نیمی از آنها مرد هستند.
بسیاری از آقایان در مقاطع مختلف مشغول به تحصیل هستند.
طبق قوانین، دانشجویان نمیتوانند به دلخواه در یک مقطع بمانند یا چندین بار یک مقطع را بگذرانند.
همچنین، هر مقطع تحصیلی تعداد مشخصی ترم دارد که بر اساس وزارت علوم و وزارت بهداشت تعیین شده است.
این تعداد ترم، فرصت معافیت تحصیلی را برای دانشجویان فراهم میکند تا وقتی که بهموقع فارغالتحصیل شوند.
افراد نمیتوانند برای مدت طولانی به بهانه تحصیل از سربازی فرار کنند!
برای مثال، سنوات معافیت تحصیلی کارشناسی پیوسته پنج سال است و با تشخیص و اعلام کمیسیون موارد خاص دانشگاه مربوط حداکثر یک سال دیگر به آن اضافه میشود (تبصرههای ۱ و ۲ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).
همچنین، اگر لیسانس گرفت، نمیتواند دوباره وارد مقطع کارشناسی دیگری شود.
امکان ادامه تحصیل تا جایی وجود دارد، اما یک مقطع و سقف نهایی برای آن مشخص شده است.
هر دانشجو در داخل کشور چند سال معافیت تحصیلی داخلی دارد؟
هر مقطع تحصیلی مدت معینی معافیت داخلی برای شما به همراه دارد.
اگر در این مدت مدرک نگیرید، باید ظرف یک سال خود را برای رسیدگی به وضع مشمولیت معرفی کنید (ماده ۱۳ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی و تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).
سازمان وظیفه عمومی کسی را که در این مهلت خود را معرفی نکند، «مشمول غایب» میشناسد.
برای مسیر پس از اخراج، مقاله «اخراج از دانشگاه و سربازی» را مطالعه کنید.
تمامی مقاطع در دانشگاههای ایران، چه در رشتههای وزارت بهداشت و چه وزارت علوم یا دانشگاههای خاص، مشمول این قوانین هستند. در صورتی که نتوانید در این مدت فارغالتحصیل شوید، یا باید انصراف دهید یا از دانشگاه اخراج خواهید شد (این شرایط در ادامه بررسی میشود).
مدت زمان معافیت تحصیلی داخلی برای مقاطع مختلف در جدول زیر آمده است.
| مقطع تحصیلی | مدت معافیت تحصیلی داخلی |
| کاردانی پیوسته | ۲ سال و نیم |
| کاردانی ناپیوسته | ۲ سال و نیم |
| کارشناسی پیوسته | ۵ سال |
| کارشناسی ناپیوسته | ۳ سال |
| کارشناسی ارشد ناپیوسته | ۳ سال |
| کارشناسی ارشد پیوسته | ۶ سال |
| دکتری تخصصی | ۶ سال |
| دکتری عمومی | ۸ سال |
معافیت موقت تحصیلی پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه (بدون اخراج یا انصراف) چه شرایطی دارد؟
دانشجویانی که در یکی از مقاطع تحصیلی مشخصشده فارغالتحصیل شدند و
در زمان تعیینشده موفق به دریافت مدرک شوند، میتوانند از فرجه یکساله بهرهمند شوند.
در این مدت، آنها میتوانند وارد مقطع تحصیلی بعدی شوند یا
خود را برای اعزام به خدمت سربازی به سازمان وظیفه عمومی معرفی کنند.
مثلا اگر کسی در مقطع کارشناسی ارشد فارغالتحصیل شود و
طبق جدول قبل در مدت ۳ سال یا کمتر مدرک خود را بگیرد،
حداکثر یک سال پس از فارغالتحصیلی فرصت خواهد داشت تا
وارد مقطع دکتری تخصصی شود یا به خدمت سربازی اعزام گردد.
مدت زمان یک سال از تاریخ دفاع محاسبه میشود.
توجه:
اگرچه مدت معافیت تحصیلی برای کارشناسی ۵ سال و برای کارشناسی ارشد ۳ سال است اما
اگر فردی زودتر از این مدت، مثلاً ۴ ساله مدرک کارشناسی یا ۲ ساله مدرک کارشناسی ارشد بگیرد،
همچنان فقط یک سال فرصت برای تعیین تکلیف وضعیت نظام وظیفه خود خواهد داشت.
این یک سال به فرجه معافیت تحصیلی داخلی او اضافه نخواهد شد.
آیا دانشجویان اخراجی و انصرافی از گرفتن معافیت تحصیلی محروم میشوند؟
بسیاری از دانشجویان به دلایل مختلف نمیتوانند در بازه زمانی تعیینشده مدرک تحصیلی خود را بگیرند و
مجبور به انصراف از دانشگاه یا اخراج میشوند.
در این صورت، همچنان یک فرجه یکساله برای معرفی به سازمان وظیفه عمومی جهت اعزام به سربازی در نظر گرفته میشود.
اما در صورت تمایل به ادامه تحصیل:
–دانشجویان انصرافی: ماده ۷ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی، تمدید معافیت تحصیلی دانشجوی انصرافی را به سه شرط بسته است:
پذیرش تا یک سال پس از تاریخ انصراف، پذیرش در مقطع یا رشته یا دانشگاه جدید، و انجام انصراف «در مدت سنوات مجاز موضوع تبصره (۱) ماده (۳۳) قانون».
این تمدید در طول تحصیل دانشگاهی فقط یک بار ممکن است و مدت تحصیل قبلی جزو سنوات تحصیلی جدید حساب نمیشود.
سنوات مجاز کارشناسی پیوسته پنج سال است، پس انصراف در ترم یازدهم بیرون از این مدت میافتد و شرط سوم را ندارد.
– دانشجویان اخراجی: ماده ۵ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی، اخراج را در کنار انصراف و ترک تحصیل آورده است.
اگر ظرف یک سال از تاریخ اخراج و در همان رشته و مقطع به تحصیل بازگردند، معافیت تحصیلیشان استمرار مییابد.
تبصره همان ماده میگوید اخراجیها «در صورت عدم بازگشت به تحصیل، امکان استفاده از معافیت تحصیلی را ندارند».
در آن حالت، تنها یک سال فرصت دارند تا خود را برای سربازی معرفی کنند (تبصره ۱ ماده ۳۴ قانون).
هیچ راهی برای بازگشت به تحصیل برای دانشجویان انصرافی و اخراجی وجود ندارد؟
یک راه وجود دارد؛ کمیسیون موارد خاص در دانشگاهها به دانشجویان اجازه میدهد
پس از انصراف یا اخراج، در صورت تعیین تکلیف وضعیت سربازی (عدم غیبت خوردن یا اعزام به سربازی)، دوباره به تحصیل برگردند و بدون نیاز به شرکت مجدد در کنکور یا گذراندن دوباره واحدها، ادامه تحصیل دهند.
ماده ۵ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی این بازگشت را «ظرف یک سال از تاریخ اخراج، انصراف یا ترک تحصیل» و «در همان رشته و مقطع» مجاز دانسته است.
بازگشت با درخواست دانشگاه و تصویب کمیسیون موارد خاص مرکزی یا استانی مربوط انجام میشود و رعایت سقف سنوات مواد ۳۲ و ۳۳ قانون لازم است.
کمیسیون موارد خاص دانشگاهها مسئول بررسی شرایط خاص دانشجویان است که
به دلایلی نتوانستهاند تحصیلات خود را در مدت زمان مشخص (سنوات تحصیلی) به پایان برسانند.
این کمیسیون میتواند تصمیم بگیرد که دانشجو حتی بعد از پایان سنوات تحصیلی، به ادامه تحصیل ادامه دهد.
همچنین، در صورتی که دانشجویی از دانشگاه انصراف داده یا اخراج شده باشد و هنوز وارد غیبت سربازی نشده باشد،
این کمیسیون میتواند اجازه دهد تا دانشجو دوباره به تحصیل در همان مقطع بازگردد.
قانون شرط تصمیم این کمیسیون را «در مواقع ضروری» گذاشته و دلایل موجه را فهرست نکرده است (تبصره ۲ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).
در برخی سایتها گفته میشود که نبود امکان حضور در ترمها و امتحانات یا اختلال دوران کرونا از این موارد است، ولی در آییننامه رسمی این مورد یافت نشده است.
سنوات ارفاقی چیست؟
سنوات ارفاقی زمان و فرصتی است که به دانشجویانی داده میشود که
نتوانستهاند در مدت زمان معین مدرک تحصیلی خود را بگیرند اما
به علت دلایل موجه و تایید کمیسیون موارد خاص هنوز فرصت دارند.
به عبارتی این سنوات به آن دسته از دانشجویانی که مدت زمان مشخصی از تحصیلشان گذشته، ولی باقیمانده واحدهای درسی کمی دارند و دلیل مشخصی برای عدم اتمام تحصیل وجود دارد، اعطا میشود.
چگونه سنوات ارفاقی بگیریم؟
برای دریافت سنوات ارفاقی، دانشگاه باید نامهای به سازمان نظام وظیفه صادر کند و شرایط تحصیلی دانشجو را توضیح دهد.
تبصره ۲ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰) میگوید در مواقع ضروری، با تشخیص و اعلام کمیسیون موارد خاص دانشگاه مربوط، حداکثر یک سال به سنوات مجاز اضافه میشود.
تبصره ۲ ماده ۱۱ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی هم دانشگاه را موظف کرده مدت اضافهشده را ظرف سه ماه از پایان سنوات مجاز به سازمان اعلام کند.
اگر در همین مدت مدرک بگیرید، همان فرجه یکساله پس از فراغت را دارید (تبصره ۱ ماده ۱۱ آییننامه).
پس میتوانید وارد مقطع تحصیلی بعدی شوید و مشکلی برای اعزام به سربازی نخواهید داشت.
توجه
در برخی سایتها گفته میشود که سنوات ارفاقی دو ترم است و پس از آن دو ترم دیگر (ترم سوم و چهارم) هم میتوان گرفت، ولی در آییننامه رسمی این مورد یافت نشده است.
تبصره ۲ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی فقط «حداکثر یک سال» به سنوات مجاز اضافه میکند.
اگر در پایان این مدت هم مدرک نگیرید، شرایط به شکل زیر تغییر خواهد کرد:
۱. فرجه یکساله بعد از پایان تحصیل دیگر وجود نخواهد داشت.
۲. فرد باید برای اعزام به خدمت سربازی معرفی شود و حق ورود به مقطع تحصیلی بعدی را نخواهد داشت.
در واقع، اگر فرد از مدت اضافه تبصره ۲ ماده ۳۳ استفاده کند و باز هم مدرک نگیرد،
باید خود را برای رسیدگی به وضع مشمولیت معرفی کند، حتی اگر تحصیلاتش تمام نشده باشد (ماده ۱۳ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی).
سنوات ارفاقی و قوانین آن برای تمام مقاطع تحصیلی و رشتههای دانشگاهی یکسان است.
روند درخواست معافیت تحصیلی داخلی دانشجویان چگونه است؟
برای دریافت معافیت تحصیلی داخلی این مراحل را انجام دهید:
روش حضوری:
- از دانشگاه قبولی خود تاییدیه ثبتنام دریافت کنید.
- به دفاتر پلیس+۱۰ مراجعه کرده و مدارک خود را ارائه کنید (در ادامه به آن اشاره میشود).
- در سامانه نیروی انتظامی رشته و دانشگاه قبولی خود را ثبت کنید و از پلیس+۱۰ رسید بگیرید.
روش غیر حضوری:
- به سامانه Sakha.epolice.ir مراجعه کنید.
- به قسمت درخواستها بروید.
- درخواست ثبت معافیت تحصیلی دانشجویان داخلی دهید.
- دانشگاه قبولی خود را ثبت کنید.
- از سامانه کد رهگیری دریافت کنید.
درگاه خدمات الکترونیک انتظامی، «پلیس من» را برنامه کاربردی پلیس+۱۰ معرفی کرده و گفته است مردم با آن میتوانند «بسیاری از امور وابسته به این اداره را به صورت غیر حضوری» پیگیری کنند.
اینکه ثبت معافیت تحصیلی دانشجویان هم در این برنامه انجام شود، در آن صفحه نیامده است.
آیا دانشآموزان میتوانند از خدمات معافیت تحصیلی داخلی برخوردار شوند؟
برای دانشآموزان نیز همانند دانشجویان معافیت تحصیلی داخلی تعریف شده است که باید طبق قوانین مشخصی عمل کنند تا فرصت ادامه تحصیل از دست نرود.
- دانشآموزانی که قبل از ۱۸ سالگی دیپلم میگیرند (اعم از رشتههای نظری یا فنی)، یک سال از تاریخ اخذ دیپلم فرصت دارند تا یا وارد دانشگاه شوند یا خود را برای اعزام به خدمت سربازی به سازمان نظام وظیفه معرفی کنند.
- دانشآموزانی که پس از ۱۸ سالگی دیپلم میگیرند، تا ۳۱ شهریور سال بعد از دریافت دیپلم فرصت دارند تا یا وارد دانشگاه شوند یا خود را به سازمان نظام وظیفه برای اعزام به خدمت معرفی کنند.
- اگر دانشآموزی پیش از ۱۸ سالگی ترک تحصیل کند یا اخراج شود، تا ۶ ماه بعد از ۱۸ سالگی فرصت دارد که خود را به سازمان نظام وظیفه معرفی کند (ماده ۱۹ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰).
اگر ترک تحصیل یا اخراج بعد از ۱۸ سالگی باشد، حداکثر تا یک سال پس از تاریخ ترک تحصیل یا اخراج فرصت معرفی دارد (تبصره ۱ ماده ۳۴ همان قانون)، ولی این فرصت از یک سال پس از ۲۰ سالگی دیرتر نمیشود (تبصره ۱ ماده ۳۳ همان قانون و ماده ۱۳ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی).
تاریخ دقیق پایان این مهلت را پیش از هر تصمیم از پلیس +۱۰ استعلام کنید.
توجه کنید که سه ماه پیاپی حاضر نشدن بدون عذر در مدرسه، از نظر معافیت تحصیلی ترک تحصیل حساب میشود (تبصره ماده ۱۰ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی).
با توجه به فاصله زمانی بین اعلام نتایج امتحانات نهایی در تیرماه و اعلام نتایج قطعی کنکور در انتهای شهریور، سازمان وظیفه عمومی فرصتی یک سال و ۳ ماهه برای دانشآموزان در نظر میگیرد تا از وارد شدن به غیبت سربازی جلوگیری شود. این مدت از لحظه دریافت دیپلم تا پایان شهریور سال بعد است.
توجه :اگر هیچیک از این مراحل انجام نشود، فرد وارد غیبت سربازی خواهد شد و از خدماتی مانند دریافت معافیت کفالت محروم میشود.
دانشآموزان مقطع دیپلم چه مدتی معافیت تحصیلی موقت دارند؟
در صورتی که دانشآموز نتواند در امتحانات نهایی خرداد، شهریور یا دیماه قبول شود و
همچنان قصد ادامه تحصیل و اخذ دیپلم داشته باشد، قانون معینی برای او وجود دارد.
در این شرایط، دانشآموز باید وارد مدارس بزرگسالان شود.
پس از ثبتنام در این مدارس، گواهی تأیید ثبتنام دریافت کرده و آن را به پلیس +۱۰ ارائه میدهد.
با ارائه این گواهی، دانشآموز میتواند تا سن ۲۰ سالگی از معافیت تحصیلی بهرهمند شود.
اگر تا ۲۰ سالگی دیپلم نگیرید، معافیت تحصیلی دانشآموزی در ۲۰ سالگی تمام میشود.
از همان تاریخ یک سال فرصت دارید خود را برای خدمت معرفی کنید.
گرفتن دیپلم در این یک سال، مجوزی برای معافیت تحصیلی دانشگاه نیست (ماده ۱۳ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی و تبصره ۱ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی).
در صورتی که دانشآموز موفق به قبولی در امتحانات نهایی نشود،
باید دفترچه اعزام به خدمت را ارسال کند تا از وضعیت غیبت جلوگیری شود.
اگر دانشآموز غایب نباشد، امکان شرکت در امتحانات نهایی حتی در حین خدمت سربازی وجود دارد و
در صورت اخذ دیپلم و قبولی در دانشگاه، میتواند از ایست خدمت استفاده کند.
خبر خوب برای کسانی که قبل از ۲۰ سالگی موفق به اخذ دیپلم میشوند،
این است که میتوانند از معافیت تحصیلی یا فرجه یکساله بعد از اخذ دیپلم بهرهمند گردند.
روند درخواست معافیت تحصیلی دانشآموزان چگونه است؟
برای درخواست معافیت تحصیلی دانشآموزان، میتوان از یکی از سه روش زیر استفاده کرد:
۱. مراجعه حضوری به مراکز پلیس+۱۰: در این روش، دانشآموز باید مدارک لازم را ارائه دهد و
در صورت صحت اطلاعات، معافیت تحصیلی صادر خواهد شد.
پس از دریافت رسید از پلیس+۱۰، این رسید باید به مدرسه تحویل داده شود تا مجوز شرکت در امتحانات و گواهی عدم غیبت صادر گردد.
۲. استفاده از سامانه epolice.ir: این سامانه برای انجام امور غیرحضوری طراحی شده است.
کافیست درخواست معافیت تحصیلی خود را در این سامانه ثبت کرده و مدارک درخواستی را بارگذاری کنید.
پس از بررسی و تایید درخواست، سازمان نظام وظیفه با ارسال پیامک، تاییدیه معافیت موقت تحصیلی را به شما اطلاعرسانی خواهد کرد.
سپس میتوانید برای دریافت گواهی به پلیس+۱۰ مراجعه کنید.
۳. استفاده از اپلیکیشن پلیس من: این اپلیکیشن نیز همانند سامانه epolice عمل میکند و
برای افرادی که مراجعه حضوری برایشان دشوار است، میتواند بسیار سریع و کارآمد باشد.
درگاه خدمات الکترونیک انتظامی «پلیس من» را برنامه کاربردی پلیس+۱۰ معرفی کرده است، ولی فهرست خدمات آن را روی همان صفحه نیاورده است.
برای معافیت تحصیلی داخلی چه مدارکی لازم است؟
برای دریافت معافیت تحصیلی در مقاطع دانشآموزی یا دانشجویی، داشتن مدارک زیر کافی است:
۱. گواهی ثبتنام از مدرسه بزرگسالان (مختص دانشآموزان)
۲. گواهی قبولی در دانشگاه (برای دانشجویان)
۳. اصل مدارک شناسایی (شناسنامه و کارت ملی)
۴. گواهی اشتغال به خدمت (مختص مشمولان در حین خدمت)
با ارائه این مدارک، میتوانید از طریق مراجعه به یکی از دفاتر پلیس+۱۰ یا ورود به سامانه Sakha.epolice.ir بهصورت غیرحضوری درخواست معافیت تحصیلی خود را ثبت کنید.
چطور معافیت سربازی تحصیلی خود را استعلام بگیریم؟
از آنجایی که معافیت تحصیلی برای هر مقطع تحصیلی مشخص است، وقتی فرد وارد دانشگاه میشود،
میداند که چه مدت زمان برای تحصیل در اختیار دارد.
استعلام وضعیت معافیت تحصیلی داخلی اغلب برای کسانی که انصراف دادهاند یا از دانشگاه اخراج شدهاند، مورد توجه است.
همچنین، مشمولانی که سنوات ارفاقی یا اضافی گرفتهاند، بیشتر به دنبال استعلام معافیت تحصیلی میروند.
در این موارد، به دلیل صدور سنوات به صورت ترمی، گاهی سردرگمیهایی در خصوص وضعیت معافیت ایجاد میشود.
برای استعلام معافیت تحصیلی، روشهای مختلفی وجود دارد.
مدت اعتبار معافیت تحصیلی را ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰) تعیین کرده است: تا یک سال پس از صدور گواهی پایان تحصیلات در هر مقطع.
برای تصمیم جدی فقط کارتابل سخا (sakha.epolice.ir) یا استعلام رسمی پلیس+۱۰ را ملاک بگیرید. پیامک و سایتهای غیررسمی میتوانند اشتباه یا با تأخیر باشند.
۱. استعلام معافیت موقت تحصیلی با کد ملی
میتوانید به دفاتر پلیس+۱۰ در هر شهری که هستید مراجعه کرده و
با ارائه کارت شناسایی و کد ملی از مسئول دفتر بخواهید تا تاریخ دقیق معافیت تحصیلی شما را بررسی کند.
اطلاعات شما در سامانه ثبت شده است و به راحتی تاریخ دقیق به شما اعلام میشود.
۲. استعلام معافیت تحصیلی از طریق سایت سخا
این روش جزو خدمات غیرحضوری نیروی انتظامی است.
برای استعلام معافیت تحصیلی، میتوانید وارد سامانه Sakha.epolice.ir شوید.
پس از ثبتنام در سامانه و تطابق شماره موبایل با کد ملی خود، به راحتی آخرین اطلاعات مربوط به معافیت تحصیلی خود را از منوی سمت راست سامانه مشاهده کنید.
۳. استعلام معافیت تحصیلی از طریق نظام وظیفه
میتوانید به سازمان وظیفه عمومی مراجعه کرده و با ارائه کارت ملی، از اپراتور بخواهید که
وضعیت معافیت تحصیلی شما را بررسی کند. این فرآیند به سادگی انجام میشود و تنها نیاز به کارت ملی دارید.
۴. استعلام معافیت تحصیلی از طریق دانشگاه
با مراجعه به واحد نظام وظیفه دانشگاه و درخواست از مسئول مربوطه، میتوانید از وضعیت معافیت تحصیلی خود مطلع شوید.
اگر معنی پیامک یا خطای سخا برایتان روشن نیست، متن آن را در رمزگشای خطا و پیامک سخا وارد کنید.
این ابزار رایگان پیام را با وضعیت پرونده شما تطبیق میدهد و قدم بعدی را میگوید.
معافیت تحصیلی داخلی چگونه لغو میشود؟
لغو معافیت تحصیلی در این دو حالت انجام میشود:
۱. لغو اختیاری
در هر مرحلهای از تحصیل کافیست که از تحصیل انصراف دهید.
پس از دریافت نامه انصراف از مدرسه یا دانشگاه، باید این نامه را به یکی از دفاتر پلیس+۱۰ تحویل دهید تا
معافیت تحصیلی شما لغو شود.
۲. لغو اجباری
در شرایطی خاص، مانند اخراج از مدرسه یا دانشگاه، معافیت تحصیلی لغو میشود.
در این حالت، علاوه بر لغو معافیت، شخص از ادامه تحصیل محروم خواهد شد و
حق ادامه تحصیل را تا زمانی که وضعیت او از سوی سازمان نظام وظیفه روشن شود، نخواهد داشت.
قوانین مربوط به فرجههای یک ساله بعد از انصراف یا اخراج و ابطال معافیت تحصیلی همچنان برقرار است.
سوالات متداول
آیا برای کنکور مجدد میتوان معافیت تحصیلی داخلی گرفت؟
ماده ۷ آییننامه اجرایی معافیت تحصیلی، تمدید معافیت تحصیلی دانشجوی انصرافی را فقط یک بار در طول تحصیل دانشگاهی ممکن دانسته است.
دو شرط دیگرش این است که فرد تا یک سال پس از تاریخ انصراف، در مقطع یا رشته یا دانشگاه جدید پذیرفته شود و انصراف هم «در مدت سنوات مجاز موضوع تبصره (۱) ماده (۳۳) قانون» انجام شده باشد.
سنوات مجاز کارشناسی پیوسته پنج سال است (تبصره ۱ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی، اصلاحی ۱۳۹۰)، پس انصراف باید درون همین پنج سال ثبت شده باشد.
تاریخ پایان سنوات خود را پیش از انصراف از دفاتر پلیس+۱۰ یا سامانه سخا استعلام بگیرید.
با این شرطها مدت تحصیل قبلی جزو سنوات تحصیلی جدید حساب نمیشود و سقف مقطع تازه از ابتدا به شما میرسد؛ برای دکترای پزشکی پیوسته این سقف هشت سال است.
پس اگر قصد دارید برای کنکور مجدد اقدام کنید، با انصراف از تحصیل، میتوانید معافیت تحصیلی مجدد دریافت کنید و
در مقاطع جدید تحصیل کنید، به شرطی که مراحل قانونی مربوطه را طی کنید.
نکته:
اگر فردی دوباره از دانشگاه انصراف دهد، دیگر حق ادامه تحصیل به او داده نمیشود و معافیت تحصیلی مجدد برای او ثبت نخواهد شد.
در این حالت، فقط به مدت یک سال به مشمول فرصت داده میشود تا وارد دوره سربازی شود.
با این حال، باید توجه داشت که اگرچه قانون انصراف و تحصیل مجدد وجود دارد، اما نمیتوان به مقطع قبلی بازگشت.
به عنوان مثال، یک مشمول که مدرک لیسانس دارد نمیتواند دوباره در مقطع لیسانس تحصیل کند یا در کنکور سراسری شرکت نماید.
او باید حتماً به مقاطع بالاتر (مثل فوقلیسانس یا دکترا) وارد شود و این قانون در سایر مقاطع تحصیلی نیز به همین صورت اعمال میشود.
آیا میشود در یک مقطع دو بار معافیت تحصیلی گرفت؟
خیر، امکان گذراندن دو بار یک مقطع تحصیلی یا بازگشت به مقطع قبلی وجود ندارد.
پس از فارغالتحصیلی، فرد باید الزاما وارد مقطع تحصیلی بعدی شود.
در دوره معافیت تحصیلی داخلی میشود پاسپورت گرفت؟
بله، تمامی مشمولانی که در حال تحصیل هستند
میتوانند با ارائه گواهی اشتغال به تحصیل به دفاتر پلیس+۱۰، از خدمات دریافت گذرنامه و خروج از کشور (با وثیقه مصوب) استفاده کنند.
آیا امکان تمدید معافیت تحصیلی وجود دارد؟
بله، تمدید معافیت تحصیلی زمانی انجام میشود که فرد نتوانسته است تحصیلات خود را در زمان مقرر تمام کند.
این مدت اضافه را تبصره ۲ ماده ۳۳ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰) پیشبینی کرده است: حداکثر یک سال، با تشخیص و اعلام کمیسیون موارد خاص دانشگاه مربوط.
در حین خدمت میشود معافیت تحصیلی داخلی گرفت؟
بله، کسانی که وارد خدمت سربازی شدهاند و تمایل دارند وارد دانشگاه شوند، در صورت غیرغایب بودن میتوانند در نیمسال اول یا دوم تحصیلی بهصورت با یا بدون کنکور در هر مقطعی (غیر از کاردانی) تحصیل کنند. پس از پایان تحصیل، به ادامه خدمت سربازی بازمیگردند.
آیا بعد از اخذ مدرک لیسانس میتوان در کنکور پزشکی شرکت کرد؟
درست است که مقطع دکتری بهعنوان یک مقطع تحصیلی بالاتر شناخته میشود،
اما چون ورود به دانشگاه یک باز قبلا از طریق دیپلم به لیسانس صورت گرفته است،
عملاً امکان بازگشت به مقطع دیپلم و سپس ورود به مقطع دکتری عمومی وجود ندارد.
اگر در حال انجام مراحل اولیه پروژه جایگزین خدمت، معافیت تحصیلی به پایان برسد چه باید کرد؟
اگر فرصت معافیت شما رو به اتمام است حتما برای دریافت برگ سبز اقدام کنید تا
برای سربازی عادی غیبت نخورید.
در برگ سبز، ماه اعزام تعیینشده اهمیت زیادی ندارد و هرچه دیرتر اعزام شوید بهتر است.
در ادامه اگر نخبگی شما احراز شود، سامانه داعا بهصورت خودکار تاریخ اعزام را اصلاح خواهد کرد.
هیچ تفاوتی بین فرایند دریافت برگ سبز برای سربازان عادی و نخبگان وجود ندارد بنابراین
اهمیتی ندارد که برگ سبز را قبل یا بعد از احراز نخبگی دریافت کرده باشید.

مشاوره فوری تو خونه!
با سه کلیک، کارشناس بالنج بهت زنگ میزنه.
30 پاسخ
سلام
وقت بخیر
درخواست مجوز خروج از کشور زده بودم در دوره معافیت تحصیلی، ولی نرفتم. الان میام برای اربعین بزنم میگه یه درخواست باز داری، نمیتونی جدید ثبت کنی.
چیکار باید بکنم؟
سپاس
سلام وقت بخیر
بايد به ميدان سپاه سازمان وظيفه مراجعه كنید اون درخواست رو مي بندن و درخواست جديد مي تونید ثبت كنید.
ممکن به این سوالمم جواب بدید
با داشتن برگ سبز و قبل از رسیدن زمان اعزام میتونم سیاحتی خارج بشم؟
سلام. تا دو هفته قبل اعزام میشه.
سلام
من برگ سبز دارم برای ۱ مهر ولی میخواستم ادامه تحصیل بدم و معافیت بگیرم.
گفتن ۲۵ شهریور میاد نتایج کنکور دکتری ولی تا زمانی که ثبت نام کنم اینا از ۱ مهر گذر میکنه میخواستم بپرسم ایا راهی هست برای این مشکل؟
سلام شما تا قبل از 13 شهریور میتوانید یک ماه تاخیر در اعزام بزنید و تا آن زمان یعنی یک آبان نتایج کنکور میاد و میتوانید با ثبتنام معافیت تحصیلی بگیرید.
دوستان بعد انصراف از دوره دکتری امکان تحصیل مجدد در مقطع ارشد هست یا دیگه معافیت تحصیلی نمیدن؟
خیر نمیشه.
مدت زمان معافیت بعد از اتمام ترم ۱۱ چقدر است؟
با سلام و احترام،
در پاسخ به پرسش شما در خصوص مدت زمان معافیت تحصیلی پس از اتمام ترم ۱۱، وضعیت به مقطع تحصیلی (کارشناسی یا کارشناسی ارشد) و قوانین مربوط به سنوات ارفاقی بستگی دارد:
مقطع کارشناسی:
دانشجویان مقطع کارشناسی که با مجوز سنوات ارفاقی به تحصیل ادامه میدهند (به عنوان مثال تا ترم ۱۱ یا ۱۲)، پس از تاریخ فارغالتحصیلی، یک سال فرجه جهت تعیین تکلیف وضعیت نظام وظیفه خود خواهند داشت. لازم به ذکر است که ورود به سنوات ارفاقی و ادامه تحصیل بیش از سقف مجاز اولیه، نیازمند اخذ مجوز از کمیسیون موارد خاص دانشگاه است.
**مقطع کارشناسی ارشد:**
معافیت تحصیلی برای دانشجویان کارشناسی ارشد معمولاً تا ۶ ترم است که با موافقت کمیسیون موارد خاص دانشگاه تا ۲ ترم دیگر (یعنی ترم ۷ و ۸) قابل تمدید است. در صورتی که دانشجو در این بازه فارغالتحصیل شود، یک سال فرجه برای تعیین تکلیف وضعیت نظام وظیفه خواهد داشت.
اما چنانچه ادامه تحصیل دانشجو پس از ترم ۸ (مثلاً در ترمهای ۹، ۱۰، ۱۱ و بالاتر) با مجوز سنوات ارفاقی صورت پذیرد، مدت زمان تحصیل در این ترمهای اضافی، از فرجه یکساله پس از فراغت کسر خواهد گردید. به این معنا که اگر دانشجویی در ترم ۱۱ کارشناسی ارشد فارغالتحصیل شود و ترمهای ۹، ۱۰ و ۱۱ جزء سنوات ارفاقی وی باشند، این مدت اضافی (سه ترم) از مهلت یکساله کسر شده و باقیمانده آن (در صورت وجود) به عنوان فرجه در نظر گرفته میشود. در مواردی ممکن است این کسر منجر به اتمام کامل فرجه گردد.
نکته مهم:
با توجه به پیچیدگیهای احتمالی و تفاوت در رویههای دانشگاهها، اکیداً توصیه میشود برای دریافت اطلاعات دقیق و بهروز در مورد وضعیت معافیت تحصیلی خود، بهویژه در سنوات ارفاقی، با اداره آموزش دانشگاه محل تحصیل خود و همچنین کارشناسان سازمان وظیفه عمومی فراجا مشورت نمایید.
در چه مرحلهای از فرایند نظام وظیفه دیگه غیبت نخورده و مشمول خدمت سربازی میشویم؟
برای اینکه در فرایند پلیس +10 غیبت نخورید و مشمول خدمت سربازی نشوید، باید قبل از اتمام معافیت تحصیلی خود، مراحل معاینه پزشکی و واکسیناسیون را انجام دهید و برگ سبز دریافت کنید.
آیا پس از دفاع از پایاننامه کارشناسی ارشد، در صورت گرفتن سنوات اضافه، یک سال فرصت برای اعزام به خدمت سربازی وجود دارد؟
بر اساس قوانین نظام وظیفه، دانشجویان کارشناسی ارشد میتوانند تا ۶ ترم بدون سنوات و تا ۳ ترم با سنوات تحصیل کنند. اگر دانشجو تا دو ترم سنوات گرفته باشد، پس از دفاع از پایاننامه، یک سال فرصت برای اعزام به خدمت دارد. اما اگر سنوات سوم را گرفته باشد، فقط ۶ ماه پس از دفاع فرصت دارد.
با این حال، در دوران شیوع کرونا، بخشنامههایی وجود داشت که به دانشجویان دو ترم اضافه مهلت میداد.
اگر ارشد پنج ترمه تموم بشه، برای تمدید معافیت تحصیلی باید کاری انجام بدیم؟
خیر
ارشد تا ۶ ترم مجاز است.
فقط برای ترم ۶ به بعد (۷ و ۸) باید در کمیسیون تمدید معافیت کنید.
سلام کسی که غیبت خورده،میتونه معافیت تحصیلی دانشجویی بگیره؟من فقط یک سال پشت کنکور بودم و معافیت نگرفتم الان قبول شدم ولی نمیدونم چیکار کنم.
خیر، کسی که رسماً دارای «غیبت غیرموجه» باشد، قانوناً نمیتواند معافیت تحصیلی بگیره و دانشگاهها هم به هیچوجه مجاز به ثبتنام افراد غایب نیستند.
من فعلا معافیت تحصیلی دارم، چند روز پیش احراز نخبگیم و معرفیم (با نامه اعلام نیاز) انجام شد، اس ام اس برام اومده که هرچی سریعتر برگ سبز بگیرم. امکانش هست دیرتر بگیرم؟
بله، مشکلی ندارد. تاکید جدی سازمان داعا این است که در اولین دوره آموزشی پیش رو شرکت کنید. بنابراین، نباید بهگونهای عمل کنید که پس از معرفی به داعا، برگه سبز دریافت کنید و به دوره آموزشی نرسید. البته اگر این کار را انجام دهید، معمولاً مشکل خاصی پیش نخواهد آمد، اما توصیه من این است که اگر قصد دارید دوره آموزشی را با تأخیر آغاز کنید، بهتر است کاربرگ خود را دیرتر ارسال کنید و از تأخیر در انجام امور خود در سازمان داعا پرهیز کنید.
اگر در ترم ۵ ارشد انصراف بدیم از تحصیل معافیت تحصیلی چه تغییری میکند و آیا امریه میتوان گرفت؟
مشکلی ندارد.
تا یک سال معافیت دارید و اگر امتیاز لازم را داشته باشید میتوانید برای امریه اقدام کنید.
یه بار کارشناسی انصراف دادم الان ارشد انصراف بدم دوباره تا یکسال بعدش غایب حساب نمیشم درسته؟ تو این یکسال میتونم از کشور خارج بشم؟
بله معافیت دارید ولی نمیتوانید دوباره در مقطعی که انصراف دادید برای بار دوم درس بخوانید.
معافیت برای مقطع بالاتر خواهید داشت.
از کشور هم میتوانید خارج شوید.
سلام اگر ترم ۵ ارشد انصراف بدیم، شرایط معافیت تحصیلی چه تغییری میکند و آیا امریه میتونم بگیرم؟
سلام و وقت بخیر
مشکلی وجود ندارد شما تا یک سال معافیت دارید.
و اگر از امتیاز لازم برخوردار باشید میتوانید برای امریه اقدام کنید.
در صورت احراز نخبگی اگر نزدیک تموم شدن معافیت تحصیلی من باشه آیا امکان اعزام پس از اتمام معافیت تحصیلی وجود داره؟
وقتی احراز شوید دیگر قوانین مرکز نخبگان داعا بر شما حاکم است و شما سرباز آنجا هستید و دیگر چیزی به اسم معافیت وجود ندارد.
آیا پس از گذراندن دوره کارشناسی با دو سال سنوات ارفاقی یک سال مهلت برای ادامه تحصیل در مقطع ارشد یا پست کردن دفترچه وجود دارد یا بلافاصله معافیت تحصیلی تمام میشود؟
بله معافیت تحصیلی شما پس از 4 ترم سنوات ارفاقی کاملا تمام میشود.