شرایط مشمولان خارج از کشور با شرایط مشمول داخل ایران یکی نیست.
شما بیرون از ایران زندگی می‌کنید.
ولی پرونده نظام وظیفه‌تان در ایران باز است.
طبق تبصره ۱ ماده ۱۹ قانون خدمت وظیفه عمومی (اصلاحی ۱۳۹۰)، مرجع شما سفارت محل اقامت است.
همان سفارت اجازه تردد شما را در گذرنامه می‌زند.
شاید بپرسید چرا این موضوع حساس است؟
چون ورود به ایران آزاد است، ولی خروج نه.
صفحه مهر خروج مشمولین سفارت ایران در آلماتی این را صریح گفته است.
مشمول بدون مهر خروج فقط هنگام خروج گرفتار می‌شود.
یعنی یک سفر کوتاه به ماندن اجباری تبدیل می‌شود.
اینجا دقیقاً جایی است که پرونده‌ها گره می‌خورد.
در این مقاله قدم‌به‌قدم وضعیت‌های مشمولان خارج از کشور را بررسی می‌کنیم.
شرط سه سال اقامت را دقیق می‌شکافیم.
سقف تردد و مرجع هر مهر را می‌خوانید.
مسیر دانشجو، دانش‌آموخته و غایب را جدا می‌کنیم.
هر جا عددی در متن رسمی نبود، صریح می‌گوییم.
اگر حوصله خواندن کل مقاله را ندارید، سراغ ابزار ما بروید.
در برنامه‌ریز سفر به ایران بالنج چند دقیقه وقت بگذارید.
سقف تردد خودتان را همان‌جا می‌بینید.
بالنج برای حل مساله سربازیت کافیه.
خلاصه مقاله در یک نگاه
فرصت خواندن کل مقاله را ندارید؟
جدول زیر وضعیت، سقف تردد و مرجع هر گروه از مشمولان خارج از کشور را نشان می‌دهد.
آخرین تطبیق با قانون و ابلاغیه‌های رسمی: مهر ۱۴۰۵.
| وضعیت مشمول | تسهیل یا مجوز | سقف تردد و توقف | مرجع |
|---|---|---|---|
| دانشجوی مقیم خارج با پرونده تأییدشده | مهر اجازه خروج دانشجویی | ۳ بار در هر سال تحصیلی، مجموع توقف تا ۴ ماه | نمایندگی ج.ا.ا. در خارج |
| ایرانی مقیم خارج که حین تحصیل به سن مشمولیت رسیده | معافیت تحصیلی ماده ۳۷ قانون | ادامه تحصیل تا یک سال پس از فراغت از تحصیل | آموزش و پرورش یا وزارتین علوم و بهداشت |
| مشمول مقیم خارج با وضعیت نامعین | مهر خروج ویژه مشمولین | ۲ بار در سال، مجموع توقف تا ۹۰ روز | نمایندگی ج.ا.ا. + استعلام وزارت خارجه |
| دانش‌آموخته، انصرافی یا اخراجی خارج | اول لغو معافیت تحصیلی و ضبط وثیقه، بعد مهر خروج مشمولین | پس از انقضای فرجه یک‌ساله ماده ۳۴ | وزارت علوم یا بهداشت + سازمان وظیفه عمومی |
| متولدان ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۴ | تسهیلات عفو رهبری، نه مهر خروج مشمولین | دریافت کارت معافیت | پلیس +۱۰ |
| مشمول نخبه، کارآفرین یا سرمایه‌گذار | امکان بار سوم و توقف بیش از ۹۰ روز | موافقت کمیسیون مربوط | کمیسیون با نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط |
| شرط اقامت در همه مسیرهای مهر مشمولین | حداقل ۳ سال اقامت خارج | در هر سال، حضور ۹ ماه از ۱۲ ماه | ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلح |
این مقاله نقشه کلی وضعیت‌ها و شرط‌ها را می‌دهد.
مراحل تصویری گرفتن مهر خروج غایبین را تکرار نمی‌کند.
آن ۱۱ گام را در مقاله جداگانه بالنج آورده‌ایم.
برای مراحل گام‌به‌گام و تصویری گرفتن مهر خروج مشمولان غایب، این مقاله را مطالعه کنید.
مشمول مقیم خارج از کشور چه کسی است؟
مشمول مقیم خارج، مرد ایرانی بالای سن مشمولیت است.
او بیرون از ایران زندگی می‌کند.
طبق ماده ۲ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰)، مشمولیت از ماه رسیدن به ۱۸ سال تمام شروع می‌شود.
محل زندگی شما این تاریخ را عقب نمی‌اندازد.
پس پرونده شما از همان ماه باز است.
حتی اگر هرگز به ایران نیامده باشید.
قانون مرجع شما را هم مشخص کرده است.
تبصره ۱ ماده ۱۹ مشمول مقیم خارج را به نمایندگی کنسولی یا سیاسی ایران می‌فرستد.
ملاک، کشور محل اقامت شماست.
اگر آن کشور نمایندگی نداشته باشد، نزدیک‌ترین نمایندگی مرجع شماست.
ماده ۲۲ هم همین نمایندگان را مسئول رسیدگی دانسته است.
نتیجه از طریق وزارت امور خارجه به سازمان وظیفه عمومی اعلام می‌شود.
این یعنی سفارت تنها یک باجه پستی نیست.
خودش مرجع پرونده شماست.
نکته حقوقی: ماده ۲۳ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳ دیگر معتبر نیست.
آن ماده معرفی را در «سازمان‌های وظیفه عمومی داخل کشور» لازم می‌دانست.
ماده ۱۸ اصلاحیه ۱۳۹۰ آن را حذف کرده است.
بنابراین ارجاع به ماده ۲۳ در برخی مطالب اینترنتی مبنای معتبری نیست.
مبنای جاری، تبصره ۲ ماده ۳۴ است.
آن تبصره معرفی را به نمایندگی ایران در خارج می‌سپارد.
خلاصه این بخش: مشمولیت از ۱۸ سال تمام شروع می‌شود.
مهاجرت آن را متوقف نمی‌کند.
مرجع شما سفارت محل اقامت است، نه حوزه شهر تولد.
شرط سه سال اقامت خارج از کشور یعنی چه؟
شرط اصلی همه تسهیلات تردد، سه سال اقامت خارج است.
این شرط از ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلح می‌آید.
در متن قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی هیچ ماده‌ای درباره مدت اقامت خارج یافت نشده است.
نمایندگی‌های رسمی ایران همین ابلاغیه را مبنا اعلام کرده‌اند.
اداره امور کنسولی وزارت امور خارجه به ابلاغیه مورخ ۱۳۹۲/۰۱/۰۶ ستاد کل ارجاع می‌دهد.
بر پایه آن، سقف تردد دو بار در سال است.
مجموع مدت آن هم سه ماه است.
سفارت آلماتی ابلاغیه جدیدتری را نام برده است.
شماره آن ۶۱/۱۰/۲/۲۲۱۳ و تاریخش ۱۴۰۰/۱۱/۲۸ است.
همان ابلاغیه این تسهیلات را تا ۱۴۰۵/۱۲/۲۹ معتبر دانسته است.
پس اعتبار فعلی تا پایان اسفند ۱۴۰۵ است.
تمدید بعدی را از نمایندگی خود بپرسید.
نکته کلیدی اینجاست که «سه سال اقامت» تعریف عددی دارد.
سفارت آلماتی ملاک را این‌طور نوشته است.
حضور و اقامت ۹ ماه از ۱۲ ماه سال در خارج از کشور.
این شرط باید در هر سه سال برقرار باشد.
آن سه سال هم سه سال منتهی به تاریخ درخواست است.
یعنی در هر سال دست‌کم ۹ ماه بیرون از ایران بوده باشید.
در برخی مطالب اینترنتی گفته می‌شود هر بازگشت به ایران «ساعت سه‌ساله» را صفر می‌کند.
در متن رسمی نمایندگی‌های ایران چنین قاعده‌ای یافت نشده است.
ملاک اعلام‌شده، حضور ۹ ماه از ۱۲ ماه در هر سال است.
پس دو ماه سفر، آن سال را خراب نمی‌کند.
ولی ماندن بیش از سه ماه، آن سال را از شمارش می‌اندازد.
خلاصه این بخش: سه سال اقامت یعنی سه سال منتهی به درخواست.
در هر سال حضور ۹ ماه از ۱۲ ماه لازم است.
مبنای آن ابلاغیه ستاد کل است.
اعتبار اعلام‌شده فعلی تا ۱۴۰۵/۱۲/۲۹ است.
وضعیت‌های مشمولان خارج از کشور و تسهیل هر کدام
همه مشمولان خارج از کشور یک وضعیت ندارند.
سقف تردد، مدارک و مرجع هر وضعیت فرق می‌کند.
پس اول وضعیت خودتان را پیدا کنید.
۱. دانشجو یا دانش‌آموز مقیم خارج
دانشجو و دانش‌آموز مقیم خارج مسیر معافیت تحصیلی را دارند.
ماده ۳۱ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) این گروه را از اعزام معاف کرده است.
شرط آن، تأیید دانشگاه توسط وزارتین علوم و بهداشت است.
ماده ۳۳ صدور معافیت را به گواهی اشتغال به تحصیل گره زده است.
اعتبار آن تا یک سال پس از گواهی پایان تحصیلات است.
ماده ۳۷ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) حکم ویژه ایرانیان مقیم خارج را دارد.
اگر در حین تحصیل در خارج به سن مشمولیت برسید، از معافیت تحصیلی بهره‌مند می‌شوید.
مدارس ایرانی مستقر در خارج از کشور در این دامنه‌اند.
مؤسسات آموزشی خارجی مورد تأیید آموزش و پرورش هم همین حکم را دارند.
فرزندان مأمورین ثابت دولت در خارج هم مخاطب این ماده‌اند.
کسانی که تحت کفالت یا ولایت قانونی آنان هستند نیز همین‌طور.
ادامه تحصیل شما تا یک سال پس از فراغت از تحصیل بلامانع است.
تا تأیید نشدن پرونده تحصیلی در میخک، سفارت شما را مشمول می‌داند.
صفحه «معافیت تحصیلی» اداره امور کنسولی همین را گفته است.
تا اعلام مجوز تسهیلات غیرارزی، دانشجو مشمول است.
در آن حالت تسهیلات دانشجویی به او نمی‌رسد.
پیگیری معافیت تحصیلی هم در تهران و با بستگان شماست.
برای شرایط و مدارک معافیت تحصیلی خارجی این مقاله را مطالعه کنید.
۲. مشمول با وضعیت نامعین
اگر خدمت نرفته‌اید و معافیت هم ندارید، وضعیت شما «نامعین» است.
سفارت آلماتی این گروه را دقیق توصیف کرده است.
فرد به ۱۸ سال تمام رسیده است.
وضعیت خدمت یا معافیتش هم مشخص نیست.
او با سه سال اقامت از مهر خروج مشمولین استفاده می‌کند.
با این مهر، در هر سال شمسی دو بار وارد و خارج می‌شود.
مجموع اقامت او در ایران بیش از ۹۰ روز نباید باشد.
سفارت هلند دامنه سنی این گروه را روشن کرده است.
در آن صفحه، مخاطب تسهیلات، متولدان سال ۱۳۵۵ به بعد هستند.
دلیلش را در بخش عفو رهبری همین مقاله می‌خوانید.
هشدار مهم: پسران بالای ۱۳ سال مقیم خارج هم مخاطب این قاعده‌اند.
سفارت آلماتی برای آنان دو تکلیف نوشته است.
پس از ۱۸ سال تمام، تکلیف خدمت را روشن کنند.
یا پیش از ورود به ایران مهر خروج بگیرند.
در غیر این صورت، با ورود به ایران امکان خروج ندارند.
۳. دانش‌آموخته، انصرافی یا اخراجی
فارغ‌التحصیل، انصرافی و اخراجی مسیر طولانی‌تری دارند.
تبصره ۲ ماده ۳۴ (اصلاحی ۱۳۹۰) یک فرجه یک‌ساله داده است.
در این یک سال باید به نمایندگی ایران در خارج معرفی شوید.
مبدأ شمارش، تاریخ ترک تحصیل یا اخراج است.
انصراف و فراغت از تحصیل هم همین حکم را دارد.
اگر فرجه تمام شود و معرفی نشوید، غایب می‌شوید.
ماده ۵۸ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) هزینه غیبت را آورده است.
بند ۱ برای غیبت اولیه تا سه ماه در زمان صلح، سه ماه اضافه خدمت گذاشته است.
برای بیش از سه ماه در زمان صلح، شش ماه اضافه خدمت است.
بند ۲ غیبت بیش از یک سال در زمان صلح را فرار می‌داند.
پرونده در آن حالت به مرجع قضایی می‌رود.
سفارت هلند مسیر این گروه را گام‌به‌گام نوشته است.
دانش‌آموخته تنها پس از انقضای مهلت معرفی و با ضبط وثیقه مهر می‌گیرد.
اول مدارک فارغ‌التحصیلی در بخش کنسولی و از طریق میخک تأیید می‌شود.
بعد خود شما یا وکیلتان به سازمان امور دانشجویان وزارت علوم می‌رود.
نامه لغو معافیت تحصیلی و ضبط وثیقه را همان‌جا می‌گیرید.
آن نامه به اداره امور اجتماعی وزارت امور خارجه می‌رود.
مجوز صدور مهر خروج از همین مسیر صادر می‌شود.
ترتیب این مدارک و نامه‌ها را از قبل بچینید.
در ابزار بستن پرونده فارغ‌التحصیلی خارج بالنج ترتیب کارهای باقی‌مانده پرونده‌تان را ببینید.
برای چک‌لیست کامل بستن پرونده فارغ‌التحصیلی خارج و تعیین‌تکلیف نظام وظیفه این مقاله را مطالعه کنید.
۴. متولدان ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۴ و تسهیلات عفو رهبری
گروهی از مشمولان خارج سراغ این مهر نمی‌روند.
سفارت آلماتی متولدان ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۴ را مشمول عفو رهبری دانسته است.
به همین دلیل مهر خروج ویژه مشمولین به آنان تعلق نمی‌گیرد.
راه آنان دریافت کارت معافیت است.
مراجعه شخصی یا وکیل به پلیس +۱۰ کافی است.
اداره امور کنسولی هم همین را تأیید کرده است.
مسیر عفو رهبری از مسیر مهر خروج جداست.
۵. مشمولان دارای ۵۰ سال تمام
برای مشمولان مسن‌تر یک نکته سنی مطرح است.
صفحه رسمی سفارت آلماتی مشمولان دارای ۵۰ سال تمام را معاف دانسته است.
در همان صفحه، شناسنامه عکس‌دار آنان به منزله کارت معافیت است.
در متن قانون و اصلاحیه ۱۳۹۰ آن، ماده‌ای برای معافیت خودکار در ۵۰ سالگی یافت نشده است.
تنها عدد ۵۰ در تبصره ۱ ماده ۴ آمده است.
آن تبصره سقف پایان دوره‌های احتیاط و ذخیره را می‌گوید.
پس پیش از هر برنامه‌ریزی، وضعیت خود را بپرسید.
مرجع پرسش، نمایندگی محل اقامت و سازمان وظیفه عمومی است.
۶. موارد ضروری و مشمولان نخبه، کارآفرین و سرمایه‌گذار
دو استثنا هم برای تردد بیشتر وجود دارد.
سفارت آلماتی موارد ضروری را نام برده است.
فوت بستگان درجه یک، ازدواج و بیماری مشمول.
در این موارد اجازه خروج بار سوم پیش‌بینی شده است.
تشخیص آن با کمیسیونی از نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط است.
استثنای دوم برای مشمولان نخبه، کارآفرین و سرمایه‌گذار مقیم خارج است.
آنان با موافقت کمیسیون بیش از دو بار تردد می‌کنند.
توقف بالای ۹۰ روز هم برای آنان ممکن است.
| وضعیت | مجوز تردد | تعداد مجاز | سقف توقف در ایران |
|---|---|---|---|
| دانشجو یا دانش‌آموز با پرونده تأییدشده | مهر اجازه خروج دانشجویی | ۳ بار در هر سال تحصیلی | مجموع توقف تا ۴ ماه |
| مشمول با وضعیت نامعین و ۳ سال اقامت | مهر خروج ویژه مشمولین | ۲ بار در سال شمسی | مجموع توقف تا ۹۰ روز |
| دانش‌آموخته یا انصرافی پس از فرجه یک‌ساله | مهر خروج مشمولین، بعد از ضبط وثیقه | ۲ بار در سال شمسی | مجموع توقف تا ۹۰ روز |
| موارد ضروری یا مشمول نخبه و کارآفرین | اجازه خروج بار سوم | بیش از ۲ بار، با نظر کمیسیون | امکان توقف بالای ۹۰ روز |
| متولدان ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۴ | تسهیلات عفو رهبری | مهر مشمولین تعلق نمی‌گیرد | کارت معافیت از پلیس +۱۰ |
خلاصه این بخش: پنج وضعیت روشن وجود دارد.
هر کدام سقف تردد و مرجع خودش را دارد.
دانشجوی فعال بیشترین تسهیلات را دارد و غایب کم‌ترین.
پس اولین کار شما تعیین وضعیت است، نه رزرو بلیت.
چند بار و چند روز می‌توانی به ایران بیایی؟
سفر به ایران؛ ورود آزاد است، خروج نه
یک تصور رایج این است که مشمول اجازه ورود ندارد.
صفحه رسمی سفارت آلماتی خلاف این را گفته است.
مشمول بدون مهر خروج، موقع ورود به ایران مشکلی ندارد.
مشکل او موقع خروج از ایران شکل می‌گیرد.
این یعنی ریسک اصلی سفر، بازگشت است نه رفتن.
مرز هوایی و زمینی برای خروج، مجوز معتبر می‌خواهد.
اگر مجوز را از قبل نگرفته باشید، تکلیف خدمت را همان‌جا باید روشن کنید.
پس اداره امور کنسولی یک توصیه روشن دارد.
پیش از سفر به نمایندگی محل اقامت مراجعه کنید.
اشتباه رایج: سفر به ایران و تصمیم‌گیری درباره مهر خروج بعد از ورود.
استعلام نخستین مهر حداقل ۱۰ روز کاری طول می‌کشد.
آن استعلام هم از نمایندگی محل اقامت شما ثبت می‌شود.
از داخل ایران این مسیر باز نمی‌شود.
خلاصه این بخش: ورود به ایران برای مشمول آزاد است.
خروج او مجوز می‌خواهد.
مجوز را پیش از سفر و از نمایندگی محل اقامت بگیرید.
مهر اجازه خروج دانشجویی چه شرایطی دارد؟
مهر اجازه خروج دانشجویی را نمایندگی ایران در گذرنامه می‌زند.
اداره امور کنسولی آن را این‌طور تعریف کرده است.
مجوزی که با آن به دفعات معین از کشور خارج می‌شوید.
مخاطب آن دانشجوی مقیم خارج با پرونده تحصیلی تأییدشده است.
دارندگان مجوز تسهیلات غیرارزی هم همین مهر را می‌گیرند.
سقف این مهر از مهر مشمولین بیشتر است.
مهر سالیانه اجازه خروج دانشجویی برای سه بار درج می‌شود.
مجموع توقف شما در هر سال تحصیلی تا چهار ماه است.
مبنای شمارش، سال تحصیلی است.
یعنی از اول مهر هر سال تا پایان شهریور سال بعد.
چند قاعده عملی هم در همان صفحه رسمی آمده است.
این مهر را از سفارت، سرکنسولگری یا دفتر حفاظت منافع بگیرید.
برای کسی که در نمایندگی مهر نگرفته است، وزارت خارجه معرفی‌نامه نمی‌دهد.
سفر اواخر شهریور حالت خاص خودش را دارد.
اگر بعد از اول مهر قصد خروج دارید، مهر سال بعد درج می‌شود.
شرط آن ارائه گواهی اشتغال به تحصیل است.
خانواده دانشجو هم از این مهر بهره می‌برد.
همسر و فرزندان تحت تکفل او هنگام خروج به اداره گذرنامه ناجا نیاز ندارند.
عوارض خروجی هم از آنان گرفته نمی‌شود.
سفارت آلماتی شرط‌ها و هزینه این مهر را نوشته است.
محل اقامت باید در گذرنامه قید شده باشد.
پرونده دانشجویی هم باید در میخک تشکیل شده باشد.
سپس نامه وزارتین علوم یا بهداشت لازم است.
بستگان شما هم وثیقه را نزد سازمان وظیفه عمومی می‌سپارند.
پس از تأیید پرونده، درخواست مهر در میخک ثبت می‌شود.
صدور این مهر برای پرونده تأییدشده رایگان است.
تسهیلات آن شامل همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال هم می‌شود.
توصیه حقوقی: مهر دانشجویی یک‌بار برای همیشه نیست.
طبق صفحه رسمی سفارت آلماتی، این مهر هر سال دوباره درج می‌شود.
این کار تا پایان مدت مجاز تحصیل ادامه دارد.
هر سال گواهی اشتغال به تحصیل را در میخک تأیید کنید.
بعد درخواست مهر را از نو ثبت نمایید.
سقف مدت مجاز هر مقطع در تبصره ۱ ماده ۳۳ آمده است.
برای آشنایی با خدمات تحصیلی سامانه میخک و تشکیل پرونده دانشجویی این مقاله را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: مهر دانشجویی سه بار خروج در هر سال تحصیلی می‌دهد.
مجموع توقف آن تا چهار ماه است.
شرطش پرونده تأییدشده در میخک و وثیقه سپرده‌شده است.
این مهر رایگان است، ولی هر سال تجدید می‌شود.
مسیر غایبین خارج از کشور؛ از فرجه یک‌ساله تا ضبط وثیقه
مسیر غایبین خارج از کشور از همه پیچیده‌تر است.
شما با معافیت تحصیلی و وثیقه از ایران خارج شده‌اید.
ماده ۳۶ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) این مسیر را برای مشمولان دارای مدرک کارشناسی و بالاتر باز کرده است.
آنان با سپردن تضمین‌های لازم برای تحصیل به خارج سفر می‌کنند.
آن تضمین همان وثیقه خانواده شماست.
اگر با مدرکی پایین‌تر از کارشناسی خارج شده‌اید، مبنای خروج شما این ماده نیست.
در آن حالت وضعیت خود را از سازمان وظیفه عمومی بپرسید.
با پایان تحصیل، شمارش معکوس شروع می‌شود.
اعتبار معافیت تحصیلی طبق ماده ۳۳ یک سال است.
مبدأ آن، صدور گواهی پایان تحصیلات است.
تبصره ۲ ماده ۳۴ هم همان یک سال را برای معرفی گذاشته است.
پس از آن غایب شناخته می‌شوید و وثیقه ضبط می‌شود.
ضبط وثیقه در این مسیر یک مرحله لازم است، نه یک اتفاق ناگوار.
شاید بپرسید چرا باید وثیقه ضبط شود؟
چون تا لغو نشدن معافیت تحصیلی، وضعیت شما «دانشجو» است.
مهر خروج مشمولین برای وضعیت غایب یا نامعین صادر می‌شود.
سفارت آلماتی همین ترتیب را نوشته است.
اول نامه وزارتین درباره ضبط وثیقه.
بعد مراجعه به سازمان وظیفه عمومی و تأیید آن سازمان.
درباره رقم وثیقه احتیاط کنید.
در متن رسمی در دسترس، رقم ریالی وثیقه خروج یافت نشده است.
ماده ۳۶ تنها «سپردن تضمین‌های لازم» را آورده است.
آن ماده عددی تعیین نکرده است.
رقم روز را از سامانه سخا و سازمان وظیفه عمومی بگیرید.
مدت غیبت شما مسیرهای بعدی را هم تعیین می‌کند.
در مسیریاب غیبت سربازی بالنج طول غیبت خود را وارد کنید.
ابزار مسیرهای پیش روی شما را نشان می‌دهد.
برای آشنایی با عواقب غیبت سربازی و اضافه خدمت آن این مقاله را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: فرجه شما یک سال پس از فراغت یا انصراف است.
پس از آن غایب می‌شوید و وثیقه ضبط می‌شود.
همان ضبط وثیقه، کلید گرفتن مهر خروج مشمولین است.
ثبت درخواست در سامانه میخک؛ گام‌به‌گام
درخواست هر دو مهر از سامانه میخک ثبت می‌شود.
میخک سامانه مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی است.
ترتیب کار برای مهر خروج مشمولین چنین است:
- در میخک پروفایل بسازید و اطلاعات هویتی را کامل کنید.
- در صورت نیاز، پرونده تحصیلی تشکیل دهید و مدارک را بارگذاری کنید.
- از بخش «امور گذرنامه»، گزینه مهر خروج مشمولین یا دانشجویی را انتخاب کنید.
- فرم را پر کنید و کد رهگیری را ذخیره و پرینت بگیرید.
- اگر محل اقامت گذرنامه «ایران» است، درخواست تغییر آن را هم ثبت کنید.
- اصل گذرنامه و رسید هزینه را به نمایندگی محل اقامت برسانید.
- منتظر استعلام نمایندگی از وزارت امور خارجه بمانید.
- گذرنامه مهرشده را بگیرید و سقف تردد خود را کنترل کنید.
هشدار: محل اقامت گذرنامه باید «خارج از کشور» باشد.
این شرط برای گرفتن مهر خروج مشمولین لازم است.
سفارت آلماتی تغییر محل اقامت ایران را الزامی دانسته است.
در این حالت گذرنامه باید تعویض شود.
پس زمان بیشتری در نظر بگیرید.
برای ثبت‌نام و ساخت پروفایل در سامانه میخک این مقاله را مطالعه کنید.
خلاصه این بخش: همه درخواست‌ها از بخش امور گذرنامه میخک ثبت می‌شود.
هر درخواست یک کد رهگیری دارد.
مهر هم در نمایندگی محل اقامت در گذرنامه درج می‌شود.
مدارک، هزینه و زمان
مدارک مهر خروج مشمولین در صفحه اداره امور کنسولی آمده است.
جدول زیر مدارک و هزینه اعلام‌شده را کنار هم می‌گذارد.
| مورد | شرح | مرجع اعلام |
|---|---|---|
| فرم اجازه خروج مشمولین | یک برگ، تکمیل‌شده | اداره امور کنسولی |
| اصل گذرنامه ایرانی | معتبر، با محل اقامت خارج از کشور | اداره امور کنسولی |
| رسید پرداخت هزینه درج مهر | طبق جدول هزینه‌های کنسولی همان نمایندگی | اداره امور کنسولی |
| ثبت درخواست در میخک | از بخش امور گذرنامه، با کد رهگیری | سفارت ایران در آلماتی |
| هزینه نمونه (آلماتی) | ۵۰ یورو: ۳۰ یورو استعلام و ۲۰ یورو درج، در دو فیش جدا | سفارت ایران در آلماتی |
| هزینه نمونه (هلند) | ۲۰ یورو درج، به‌اضافه ۳۰ یورو استعلام در درخواست نخست | سفارت ایران در هلند |
| زمان درخواست نخست | حداقل ۱۰ روز کاری برای استعلام | سفارت ایران در هلند |
| اعتبار مهر | پنج سال پس از درج و تا پایان اسفند ۱۴۰۵ | سفارت ایران در هلند |
توجه: هزینه‌ها ممکن است از نمایندگی به نمایندگی فرق کند.
سال به سال هم تغییر می‌کند.
صفحه اداره امور کنسولی مبنا را جدول هزینه‌های همان نمایندگی گذاشته است.
ارقام یورویی بالا نمونه دو نمایندگی در مهر ۱۴۰۵ است.
آن‌ها تعرفه سراسری نیستند.
پیش از واریز، تعرفه روز را از سایت نمایندگی خود بگیرید.
خلاصه این بخش: مدارک پایه سه مورد است.
فرم، گذرنامه و رسید هزینه.
هزینه و مدت انتظار به نمایندگی شما بستگی دارد.
درخواست نخست همیشه طولانی‌تر است.
اشتباهات رایج مشمولان خارج از کشور
پرونده مشمولان خارج از کشور در چند نقطه ثابت گره می‌خورد.
جدول زیر آن‌ها را با علت و راهکار می‌آورد.
| اشتباه | چرا پیش می‌آید | راهکار |
|---|---|---|
| سفر به ایران بدون مهر خروج | تصور اینکه مشکل در ورود است | پیش از سفر، مهر را از نمایندگی بگیرید |
| اتکا به ماده ۲۳ قانون ۱۳۶۳ | بازنشر متن منسوخ در سایت‌های غیررسمی | تبصره ۲ ماده ۳۴ اصلاحی ۱۳۹۰ را مبنا بگیرید |
| از دست دادن فرجه یک‌ساله | ندانستن مبدأ شمارش | تاریخ گواهی پایان تحصیل را در تقویم بگذارید |
| درخواست مهر پیش از لغو معافیت تحصیلی | نامشخص ماندن وضعیت در سامانه‌ها | اول نامه لغو معافیت و ضبط وثیقه را بگیرید |
| ماندن بیش از سقف مجاز در ایران | یکی گرفتن ۹۰ روز با چهار ماه | سقف مهر خودتان را پیش از رزرو بلیت ببینید |
| گذرنامه با محل اقامت ایران | تعویض‌نشدن گذرنامه پس از مهاجرت | محل اقامت را به خارج از کشور تغییر دهید |
| تجدیدنکردن مهر دانشجویی | تصور اعتبار آن تا پایان تحصیل | هر سال گواهی و درخواست را در میخک تکرار کنید |
خلاصه این بخش: ریشه بیشتر این اشتباه‌ها دو چیز است.
متن منسوخ و سقف اشتباه.
هر دو با خواندن صفحه رسمی نمایندگی حل می‌شود.
لینک‌های مفید رسمی
قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۹۰) – مرکز پژوهش‌های مجلس
قانون خدمت وظیفه عمومی (مصوب ۱۳۶۳) – مرکز پژوهش‌های مجلس
درج مهر خروج ویژه مشمولین مقیم خارج از کشور – اداره امور کنسولی وزارت امور خارجه
درج مهر اجازه خروج دانشجویی – اداره امور کنسولی وزارت امور خارجه
مهر خروج مشمولین و دانشجویی – سفارت ج.ا.ا. در آلماتی
مهر خروج ویژه مشمولین – سفارت ج.ا.ا. در هلند
سامانه میخک (مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی)
جمع‌بندی
شرایط مشمولان خارج از کشور در یک جمله خلاصه می‌شود.
وضعیت خود را روشن کنید.
سقف تردد همان وضعیت را بدانید.
مجوز را هم پیش از سفر بگیرید.
مرجع شما سفارت محل اقامت است و سامانه شما میخک.
- مشمولیت از ۱۸ سال تمام شروع می‌شود (ماده ۲، اصلاحی ۱۳۹۰).
- مرجع مشمول مقیم خارج، نمایندگی محل اقامت است (تبصره ۱ ماده ۱۹).
- شرط تسهیلات تردد، سه سال اقامت با حضور ۹ ماه از ۱۲ ماه است.
- مهر خروج مشمولین: دو بار در سال و مجموع ۹۰ روز توقف.
- مهر خروج دانشجویی: سه بار در سال تحصیلی و مجموع چهار ماه توقف.
- فرجه معرفی دانش‌آموخته خارج، یک سال است (تبصره ۲ ماده ۳۴).
- پس از فرجه، اضافه خدمت سه یا شش ماه است (بند ۱ ماده ۵۸، زمان صلح).
- ورود به ایران آزاد است و خروج مجوز می‌خواهد.
سوالات متداول درباره شرایط مشمولان خارج از کشور
سه سال اقامت خارج، شرط اعلام‌شده نمایندگی‌های رسمی ایران است.
سفارت ایران در آلماتی ملاک را روشن کرده است.
حضور ۹ ماه از ۱۲ ماه سال در خارج از کشور، در سه سال منتهی به درخواست.
در متن قانون خدمت وظیفه عمومی ماده‌ای درباره مدت اقامت یافت نشده است.
بله.
محدودیت مشمول در خروج است، نه در ورود.
صفحه رسمی سفارت ایران در آلماتی همین را تصریح کرده است.
پس گرفتاری پس از ورود و هنگام بازگشت پیش می‌آید.
دو بار در هر سال شمسی.
مجموع توقف شما هم حداکثر ۹۰ روز است.
اداره امور کنسولی همین سقف را اعلام کرده است.
عبارت آن صفحه «حداکثر دو بار در سال، مجموعاً به مدت سه ماه» است.
مهر دانشجویی سقف بالاتری دارد و رایگان است.
با آن سه بار در هر سال تحصیلی خارج می‌شوید.
مجموع توقف شما هم تا چهار ماه است.
مهر مشمولین دو بار در سال و مجموع ۹۰ روز توقف می‌دهد.
آن مهر هزینه کنسولی هم دارد.
یک سال.
تبصره ۲ ماده ۳۴ قانون (اصلاحی ۱۳۹۰) این فرجه را داده است.
مبدأ شمارش، فراغت، انصراف، ترک تحصیل یا اخراج است.
معرفی هم به نمایندگی ایران در خارج از کشور انجام می‌شود.
غایب شناخته می‌شوید و وثیقه شما ضبط می‌شود.
بند ۱ ماده ۵۸ قانون برای غیبت اولیه تا سه ماه در زمان صلح، سه ماه اضافه خدمت گذاشته است.
برای بیش از سه ماه، شش ماه اضافه خدمت در نظر گرفته شده است.
خیر.
درخواست از بخش امور گذرنامه سامانه میخک ثبت می‌شود.
مهر هم در نمایندگی محل اقامت شما درج می‌شود.
مراجعه به وزارت علوم و وزارت خارجه را به بستگان یا وکیل بسپارید.
تعرفه سراسری ندارد.
اداره امور کنسولی مبنا را جدول هزینه‌های همان نمایندگی گذاشته است.
سفارت آلماتی ۵۰ یورو اعلام کرده است: ۳۰ یورو استعلام و ۲۰ یورو درج.
سفارت هلند ۲۰ یورو درج و ۳۰ یورو استعلام در درخواست نخست را آورده است.
برای درخواست نخست، حداقل ۱۰ روز کاری.
سفارت ایران در هلند دلیل آن را استعلام از وزارت امور خارجه نوشته است.
در آلماتی گذرنامه و مهر در تهران چاپ می‌شود.
گذرنامه باید برای مهر و امضای کنسول به نمایندگی بازگردد.
پنج سال پس از درج، و تا پایان اسفند ۱۴۰۵.
سفارت ایران در هلند همین دو قید را کنار هم آورده است.
ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلح شماره ۶۱/۱۰/۲/۲۲۱۳ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۸ هم همین را گفته است.
آن ابلاغیه تسهیلات تردد را تا ۱۴۰۵/۱۲/۲۹ معتبر دانسته است.
بله، در دو حالت.
سفارت آلماتی موارد ضروری را با تشخیص کمیسیون پیش‌بینی کرده است.
فوت بستگان درجه یک، ازدواج و بیماری مشمول.
مشمولان نخبه، کارآفرین و سرمایه‌گذار هم با موافقت کمیسیون بیش از دو بار تردد می‌کنند.
توقف بالای ۹۰ روز هم برای آنان ممکن است.
متولدان ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۴ خیر.
سفارت آلماتی این گروه را مشمول عفو رهبری دانسته است.
مهر خروج ویژه مشمولین به آنان تعلق نمی‌گیرد.
آنان با مراجعه شخصی یا وکیل به پلیس +۱۰ کارت معافیت می‌گیرند.
بله.
سفارت آلماتی تغییر محل اقامت به خارج از کشور را الزامی دانسته است.
این تغییر تعویض گذرنامه را لازم می‌کند.
پس زمان بیشتری در نظر بگیرید.
صفحه رسمی سفارت ایران در آلماتی این را گفته است.
مشمولان دارای ۵۰ سال تمام معاف‌اند و شناسنامه عکس‌دار آنان کارت معافیت است.
در متن قانون و اصلاحیه ۱۳۹۰ آن، ماده‌ای برای چنین معافیت خودکاری یافت نشده است.
تنها عدد ۵۰ در تبصره ۱ ماده ۴ و درباره پایان دوره‌های احتیاط و ذخیره است.
پس وضعیت خود را از نمایندگی و سازمان وظیفه عمومی بپرسید.
بله.
سفارت آلماتی همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال دانشجو را هم مخاطب دانسته است.
اداره امور کنسولی نکته دیگری هم آورده است.
دانشجو و همسر و فرزندان تحت تکفل او هنگام خروج به اداره گذرنامه ناجا نیاز ندارند.
عوارض خروجی هم نمی‌پردازند.
مشاوره فوری تو خونه!
با سه کلیک، کارشناس بالنج بهت زنگ میزنه.
